Natuursteen in de kijker: Breccie, natuurlijke circulariteit

Breccies zijn als het ware natuurlijke voorbeelden van recyclage en circulariteit. Ze worden gevormd uit het afgebroken puin van oude gesteentes, zonder al te veel poespas. Ze behoren tot de sedimentaire gesteentes, al wordt de term breccie soms ook gebruikt voor magmatische en metamorfe gesteentes die gedeeltelijk zijn verbrijzeld door magmatisme of tektonische wrijving. Tot slot wordt de term breccie soms ook gebruikt in de productnaam van composiet of keramische materialen vanwege hun gelijkenis met het natuurlijke product.

Ontstaan

Breccie (spreek uit: bretsjie of brektsjie en gebruik gerust een Gentse tongval) is een sedimentair gesteente met grote, hoekige klasten. Voor geologen betekent groot minstens twee millimeter, maar vaak gaat het over centimeters of decimeters. De vorming van zo’n gesteente is best bijzonder. De grote klasten zijn het puin van een ouder gesteente. Om in zo’n hoeveelheid groot en hoekig puin te produceren, is er een serieuze natuurkracht nodig. Dat kan bijvoorbeeld bij een aardverschuiving of een instorting waarbij hele stukken rots opgebroken worden en kortstondig verplaatst. Zoiets is vaak goed zichtbaar in de bergen, waar de valleiflanken en de rivierbedding uit grof puin bestaan. Maar na verloop van tijd zal dat puin gewoon verder eroderen, waardoor het zelden opgenomen wordt in het geologische archief. Om tot een exploiteerbare natuursteen te komen, moet het snel en in grote volumes begraven worden zodat het kan verstenen. Die setting vinden we vooral terug in structurele bekkens die zich parallel aan ontwikkelende gebergtes vormen: een voorlandbekken.

De schoonheid van chaos

Omdat er zo’n kracht gepaard gaat met de vorming en afzetting van het gesteentepuin, worden vaak meerdere gesteenteformaties geaffecteerd. Het puin, en dus de latere breccie, is dan een bonte mix van allerhande steensoorten en dus kleuren, vormen en formaten. Dat kan zeer overweldigend overkomen, maar in grote vlakken of open ruimtes kan dit ook een prachtig, energiek en natuurlijk schouwspel opleveren. Een breccie past dus goed in open en lichte ruimtes in combinatie met glaspartijen, in een natuurlijke setting en in een ruwe, industriële context in combinatie met metalen.

Kleuren en afwerking

De kleuren van de klasten worden bepaald door het bronmateriaal, namelijk de oudere gesteentes. Dit kan zeer variabel zijn, en de klasten zelf kunnen ook meerkleurig zijn of structuur vertonen. Binnen één soort breccie zijn de terugkerende kleuren dan weer wel consistent. Eventuele variaties in kleur worden onder hun eigen specifieke productnaam op de markt gebracht. Verder is de kleur van de breccie ook afhankelijk van de matrix, het fijne materiaal dat de ruimte tussen het grove puin vult. Dit is vaak neutraal zoals beige of grijs, al komen ook kleuren zoals rood voor. De textuur, het schouwspel van kleuren en vormen, komt het best tot uiting in een vlakke afwerking zoals verzoet of gepolijst.

Toepassingsgebieden en onderhoud

Breccias worden voor veelvuldige binnentoepassingen gebruikt, zoals vloeren, muren werkbladen en ander decoratief maatwerk. Buiten worden ze voornamelijk gebruikt in gevelbekleding. Omdat diverse brongesteentes kunnen voorkomen, kan er variabele gevoeligheid zijn aan zuren en krassen.

Raadpleeg daarom zeker de technische fiche en onderhoudsbrochures.


Tekst: Tim De Kock