Replica-kasseien Marshalls schenken luister aan Napoleon

Een geslaagd huwelijk van traditionele en moderne elementen

Project fiche

Een tijdje terug stond het historische Chateau de la Paix in Fleurus er wat troosteloos bij. De Courtstones betonkasseien van Marshalls bleken de ideale oplossing voor de renovatie: historisch uitzicht, maar opgewassen tegen de gebruiksvereisten van vandaag én budgetvriendelijk.

Napoleonroute

Op 16 juni 1815, in de velden van Ligny-sur-Fleurus, boekte Napoleon de laatste van zijn 44 overwinningen op het slagveld; twee dagen later zou hij definitief verslagen worden in Waterloo. De kamer waar de Franse keizer verbleef in de nacht van 16 op 17 juni werd voor de tweehonderdste verjaardag in 2015 gerestaureerd in zijn oorspronkelijke staat. De gemeente Fleurus zet sinds een aantal jaren sterk in op Napoleon-toerisme. De voorstelling van de renovatie van het laat-18e-eeuwse Chateau de la Paix, op 16 juni van dit jaar, viel samen met de presentatie van het officiële label Palais Impérial de Napoléon, toegekend door de Franse Fondation Napoléon. Fleurus is hiermee de laatste etappe van een heuse Route Napoléon doorheen Wallonië.

Voor Waals toerisme-minister René Collin zijn het label en de renovatie van cruciaal belang voor het Waalse toerisme: “Dit voegt een extra bouwsteen toe aan de Route Napoléon. Het is belangrijk dat mensen zich niet alleen maar de slag bij Waterloo herinneren, maar het geheel van het avontuur.”

Hoognodige renovatie

Sinds de gemeente Fleurus het kasteel kocht in 1981 om er de gemeentelijke diensten in onder te brengen, zijn er stuksgewijs verbeteringswerken uitgevoerd. Tien jaar geleden werd de trouwzaal gerenoveerd; en drie jaar geleden werden dus Napoleons slaapvertrekken heringericht in Empirestijl. In het laatste anderhalve jaar werd de buitenkant onder handen genomen. Daar was dringend nood aan: de kasseien waren in erbarmelijke staat, de gevel stond er vaal bij, de aanplantingen waren troosteloos. De werken werden voorbereid en gecoördineerd door studiebureau C² PROJECT

(in tijdelijke vennootschap met architectuurfirma DDM ARCHITECTES ASSOCIES) en uitgevoerd door Nonet SA uit Floreffe. Beide firma’s specialiseren zich in buitenwerken (zie kader). De riolering werd heraangelegd; er werd 400 m² tarmac aangelegd en 300 m³ grint, naast 600 m² gazon en kasseien.

Delicate opdracht

“Het personeel van de gemeente is blijven werken in het gemeentehuis, dus moesten de veiligheidsnormen altijd strikt in de gaten gehouden worden, en we moesten ook in fases werken”, aldus Dimitri Zervopoulous, de werfverantwoordelijke voor Fleurus bij Nonet S.A.. De meeste problemen leverden de rioleringswerken op: de plannen bleken immers niet te kloppen. “Dat leverde een aantal verrassingen op; we hebben alles moeten opgraven en sonderingen doen.” Vaak was het, gezien de aard van de plek, ook delicaat werk: “Er staan zeer bijzondere bomen, waaraan je niet mag raken. En dan is er dat fameus monument aan de ingang; dat hebben we op zeer delicate wijze moeten verplaatsen om het niet te beschadigen.”

Historisch cachet

Het historische uitzicht was voor de gemeente van het grootste belang, zo legt Fabian Keutgen uit, mede-zaakvoerder van C² PROJECT: “De vraag van de gemeente in het lastenboek was om een zeker esthetisch cachet te brengen, met historisch karakter. Maar we werden wel geconfronteerd met een strikt budget. En vooral ook met de vereiste dat het kasteel toegankelijk moest zijn voor het publiek; met daarbij ook personen met verminderde mobiliteit. En soms ook grote groepen, want hier vinden de burgerlijke huwelijken plaats. Dit alles in acht genomen, hebben we al snel uitgesloten van te werken met natuursteen, of dat nu blauwsteen was of natuursteenkasseien. Ten eerste liet het budget dat eenvoudigweg niet toe, en daarnaast was er nog het probleem van de vlakheid. De oplossing werd geboden door Marshalls Courtstones.

Die brachten een mooi evenwicht tussen het uitzicht van natuursteenkasseien, maar met een vlakheid die de plek toegankelijk maakt voor rolstoelgebruikers.” Natuurlijk, helemaal vlak zijn de Courtstones niet (anders zouden het geen kasseien zijn, tenslotte) maar hun maatvastheid, en het feit dat er minder snel verzakkingen voorkomen, maakt al een zeer groot verschil.

Kassei: standaard vs. modern

Courtstones lijken op authentieke kasseien. De stenen hebben een zeer slijt- en kleurvaste toplaag.  En niet alleen de toplaag is kleurvast: de basislaag bevat hetzelfde pigment. Daarnaast zorgt een extra behandeling met een soort vernis die deels ook in de steen doordringt, voor extra kleurvastheid. Dankzij het perfect afgesloten oppervlak zijn ze bestand tegen alle weersomstandigheden. Vuil en mos kunnen zich niet vasthechten. En vooral de plaatsing verloopt veel vlotter, aldus François Nonet van Nonet S.A..

“De traditionele kasseien, in vergelijking met betonkasseien, zijn minder goed gekalibreerd. Er is een referentieformaat, maar daar zit nog veel variatie op. En om traditionele kasseien te plaatsen, zijn tal van bijkomende competenties vereist. Betonnen kasseien als deze, daarentegen, worden meer traditioneel geplaatst (d.w.z. traditioneel voor tegelaars, nvdr) Als al het voorbereidende werk, zoals de chape, goed is uitgevoerd, dan kan de plaatsing heel erg snel gebeuren. Standaard-kasseien, daarentegen, moet je aanpassen aan de hoogte, en de breedte. Plaatsers moeten ze bijna stuk per stuk uitkiezen. Betonnen kasseien zijn daarentegen allemaal dezelfde.”

Simpel dus, al kan je het jezelf, indien je wil, ook wat moeilijker maken: “Aangezien betonnen kasseien in verschillende kleuren verkrijgbaar zijn, heb je ook grote creatieve mogelijkheden, voor patronen en dergelijke. Dat maakt de plaatsing natuurlijk wel wat lastiger (lacht).” De Courtstones werden alle geplaatst met het voegmiddel Weatherpoint, ook van Marshalls. Wat het plaatsingsgemak nog verhoogt. Want Weatherpoint wordt wel hard, maar blijft toch steeds elastisch. Met Weatherpoint hoef je ook geen componenten meer te mengen, en je kan het ook gebruiken bij regenweer.

“Magnifiek initiatief”

Met deze buiten-renovatie is er maar weer eens een nieuwe fase afgerond in de herwaardering van het Chateau de la Paix. “Het kasteel als geheel heeft vandaag misschien nog geen buitengewoon cachet”, aldus Fabian Keutgen, “maar ik denk dat we op het niveau van de inkom en de omgeving al een hele verbetering hebben gebracht.” Ook François Nonet is tevreden: “Het is een heel knappe mengeling van diverse zaken; van traditionele en meer moderne elementen. Het is een geslaagd huwelijk. Dit is precies het soort werk dat wij als firma graag doen. We doen ook winkelcentra en ziekenhuizen bijvoorbeeld, maar dergelijke historische setting vlak in de buurt blijft toch iets speciaals. Zo werkten we onlangs ook aan de abdij van Leffe en aan het historische voetgangerscentrum van Namen. Dat zijn toch plekken met een speciaal cachet. Wij valoriseren de site, en de site valoriseert ons. Enfin, we zijn trots om te kunnen zeggen dat we hieraan hebben meegewerkt.”

Tot in Parijs wordt de herwonnen luister van het laatste paleis van hun keizer gesmaakt.

De bekende Franse historicus Pierre Branda, tevens erfgoedverantwoordelijke voor de Fondation Napoléon, was aanwezig op de voorstelling en toonde zich in zijn nopjes: “Dit is een belangrijke restauratie van erfgoed, uitgevoerd door een dynamische regio. Met al onze krachten proberen wij dit magnifieke initiatief te ondersteunen.”


C² PROJECT en NONET SA, specialist buitenwerken.

C² PROJECT is een studiebureau in wegenwerken en riolering, in brede zin. Fabian Keutgen: “We doen zowel gemeentelijke als gewestwegen en we werken voor intercommunales. We doen ook privé-projecten en zijn ook meer en meer gevraagd voor landschapsprojecten. Een project zoals dit in Fleurus, dat is ons basismétier.”

Nonet S.A. viert in 2018 zijn 60-jarig bestaan. Met zijn 150 medewerkers bundelt de firma alle competenties om een verkavelig volledig te ontwikkelen: wegenaanleg, riolering, alle aansluitingen (water, elektriciteit, telefoon, internet). De firma beschikt daartoe ook over een eigen studiedienst.


Marhalls

Marshalls biedt kwaliteitsproducten voor oprit en terras. Het ruime assortiment omvat behalve duurzame replicastenen uit gietbeton ook eerlijke natuursteen, eigentijdse volkeramische tegels en heel wat accessoires voor de realisatie van het totaalproject. Marshalls vernieuwt jaarlijks zijn aanbod en legt zich toe op de ontwikkeling van innovatieve producten, met focus op de voordelen voor de moderne plaatser en voor de eindgebruiker.


Tekst: Kristof Dams – Foto’s: Marshalls