Oosteroever Oostende: natuursteen tussen duinen en monumenten

Keuze voor lange termijn werd ook doorgetrokken naar materiaalkeuze

Project fiche

Stap in Oostende op het veer richting Oosteroever, en kijk: op een grotendeels in onbruik geraakt industrieterrein verrijst stukje bij beetje een compleet nieuwe stadswijk. Bouwheer Burco Coast en architectenbureau awg architecten kiezen daarbij voor tijdloze architectuur. “Wij gaan ervan uit dat een gebouw mooier wordt met de jaren maar dan moet je dat wel toelaten”, zegt architect Filip Delanghe. En dan kom je snel uit bij natuurlijke materialen, zoals natuursteen.

Ruimte aan zee

Ooit bevond zich op deze site de rederij ‘Pêcheries à Vapeur’ (gesticht in 1896) dat visserijschepen uitzond tot in Schotse, IJslandse, Spaanse en Portugese wateren. Het is Jean Decloedt, achterkleinzoon van stichter John Bauwens, die vandaag als CEO van Burco Coast het residentiële project ontwikkelt. Op de plek waar dit eerste gebouw (36 wooneenheden) opgetrokken werd, stond vroeger het bureau van Pêcheries à Vapeur. Op de benedenverdieping bevindt zich vandaag het nieuwe kantoor van de rederscentrale. De zeevisserij heeft dus nog steeds zijn plek aan de Baelskaai. Het in februari van dit jaar opgeleverde gebouw is maar een begin, zegt Dino Baillière van Burco Coast.

“Met de heraanleg van de oosteroever komt Oostende in het vaarwater van grote havensteden als Amsterdam en Hamburg die we ter plekke gingen bestuderen. Een nieuwe jachthaven, restaurants, boetieks, cafés en kunstgalerijen: de Baelskaai wordt een nieuw en bruisend deel van Oostende.”
Voor de vloer- en wandbekleding van de gemeenschappelijke ruimten kozen bouwheer en architect voor Stonite, een hedendaagse variant van de aloude granito. In een volgende fase zal natuursteen nog veel meer zichtbaar worden, met een 15 verdiepingen hoge residentie in Italiaanse travertin.

B_Oostende_HBkaai-29

Beschermde monumenten en duinen

In het hart van het project komt een ruime binnentuin of park, eigenlijk een mini-versie van Central Park in New York. Dit past in een breder verhaal, zo legt Jan Van Collie uit. “De stad Oostende brengt een groen lint rond de stad, en wij en ons park passen daarin.” Architect Filip Delanghe knikt. “Het gaat om meer dan zomaar een parkje. Hier vlakbij, in de beschermde duinen, is er ook een aanspoelzone, waar de natuurlijke afzet van de zee niet wordt verwijderd -het afval uiteraard wel- en waar vogels komen broeden. We zitten ook in een omgeving van beschermde duinen en monumenten (het Fort Napoleon, de oude Vismijn; nvdr).”

Dit artikel verscheen in Polycaro 57

Lees alle artikels van deze editie online

of

PDF downloaden

Hier zet je met andere woorden niet zomaar eender wat neer. Maar dat doet awg architecten sowieso nooit, zegt Filip Delanghe. “Wat wij willen, is degelijke tijdbestendige gebouwen neerzetten die wel hedendaags zijn maar eerder tijdloos. Dus niet vandaag hip en morgen alweer passé. We kiezen voor architectuur waarbij je niet per se meteen ‘wauw’ zegt, maar er zit een soort van degelijkheid in die niet langer vanzelfsprekend is, de dag van vandaag. Wat bijvoorbeeld niet evident meer is: de structuur van elk appartement is een bijna volledig betonnen kast. Die is gemaakt om de lange termijn te trotseren. Onze filosofie is immers dat gebouwen mooier worden met de jaren mooier omdat ze een patina krijgen. En die keuze voor de lange termijn trekken we ook door naar materiaalkeuzes. Zoals de keuze van de baksteen aan de gevel: een weinig doorlatende steen die weinig zout en vocht opneemt, wat ervoor zorgt dat het gebouw er goed zal blijven uitzien. En ook de Stonite in de gang volgt dezelfde filosofie rond degelijkheid, duurzaamheid en tijdloosheid.”

Vlotte plaatsing

Alle vloer- en wandbetegelingen werden uitgevoerd door Tegelcenter Vanhulle uit Zulte. Projectleider Maarten Allegaert: “We deden ook alle privatieven, op één na. De Stonite is standaard niet verkrijgbaar in formaat 60x30cm, dus heeft leverancier Beltrami die speciaal voor ons laten maken. Er kwam ook heel wat maatwerk bij kijken, plinten, listellen, enzovoort. De trap is op maat gemaakt door Beltrami, de rest door onze arduinkapper. De tegels werden traditioneel verlijmd op de chape, met een witte tegellijm van Saint-Gobain Weber, voorgeschreven door Beltrami. De vloerwerken namen een weekje in beslag, de wandbetegeling toch twee weken.”

De plaatsing verliep ook mede zo vlot, omdat de Stonite in vergelijking met een klassieke Granito veel lichter isPascal Rommel, Beltrami

“De oude versie was 3 tot 4 cm dik met een grondlaag van puur cement en een sierlaag van 1cm korrels. Dat waren echt grote, zware tegels. Bij de Stonite is de volledige massa in dezelfde materie. In formaat 40×40 cm is de tegel slechts anderhalve centimeter dik en in 60×60 cm is dat twee centimeter.”

Tegelcenter Vanhulle: totaalconcept

De groei van de promotie-bouwmarkt inspireert Tegelcenter Vanhulle uit Zulte tot het verruimen van zijn activiteiten, zo legt Maarten Allegaert uit. “In essentie zijn we een toonzaal die tegels verkoopt. Maar door de huidige markt van bouwpromoties -de appartementen groeien als paddenstoelen uit de grond- willen aannemers alles in de hand houden, en bieden wij dus die extra service. We werken ook voor particulieren, maar 75% is toch wel projectmarkt. We hebben ook een plaatsingsservice voor de tegels, maar ook voor parket en laminaat. Als wij alles zelf afwerken, is er één aanspreekpunt en daarmee vermijd je veel discussies. Dat is veel makkelijker werken, ook voor ons.”

B_Oostende_HBkaai-9

Stroomversnelling

De Stonite kent de laatste tijd veel succes, aldus Pascal Rommel, Senior sales manager Projects bij natuursteengroothandel Beltrami. “Met name de twee kleuren Pebbles, beige en dark, met grotere korrels -halve keien bijna- zijn enorm populair en dan vooral bij architecten.” Het succes inspireert Beltrami tot een uitbreiding van het aanbod. “Vroeger deden we enkel het formaat 40×40 cm, maar vanaf 2017 leveren we de vier meest gevraagde kleuren ook in 60×60 cm uit voorraad”.
B_Oostende_HBkaai-28
De Stonite Alugrijs komt in principe ook in het aanpalende gebouw in de Baelskaai, waarvoor de fundamenten al af zijn. En de werken aan het derde gebouw, met de 15 verdiepingen en travertijn-gevel, starten deze lente. Het gehele project zal zeker nog een jaar of tien in beslag nemen. Een werk van lange adem dus… “Maar je merkt wel dat er een stroomversnelling is”, merkt architect Filip Delanghe op. “Mensen keken eerst de kat wat uit de boom maar stellen nu vast dat het hier echt wat wordt op de Oosteroever.”

 

Ook bij de stad Oostende leeft het besef dat er een volledig nieuw stadsdeel in ontwikkeling is, zegt Dino Baillière. “De heraanleg van de Baelskaai is gepland door de stad, en wij zijn daarbij betrokken. Er wordt gesproken over in totaal 1.500 tot 1.600 nieuwe woningen. Dat is een nieuw stadsdeel dat moet worden aangehecht aan de bestaande stad. De site moet dan ook beter bereikbaar worden gemaakt. Eén piste is versterking van het veer, een andere een nieuwe fietsbrug. We zien wel wat het uiteindelijk wordt.”

OVER STONITE GRANITO

SGGR001-015

De Stonite aan de wanden en de vloeren van de gemeenschappelijke ruimten is inderdaad een oerdegelijke klassieker, maar dan in een hedendaags jasje. “De Stonite is een granito, bestaande uit granulaten van diverse natuursteen en gebonden met witte Portland-cement”, vernemen we van Pascal Rommel, die senior sales manager Projects is bij leverancier Beltrami. De techniek werd ontwikkeld door vijftiende-eeuwse Venetiaanse arbeiders als praktische toepassing voor restmateriaal uit marmergroeven, die geen plek vonden in de bouw van kerken en palazzo’s. De kleinere brokken werden in cement ingemetseld bij het plaveien van terrassen rondom huizen. Door erop te lopen (natuurlijke polijsting) werden de grillige marmerbrokken zichtbaar, en dit patroon werd zo mooi gevonden dat de tegels voortaan zo geproduceerd werden, met een speciaal daartoe ontwikkeld gereedschap, de Galera.

Vooral binnentoepassingen

“Vandaag de dag gaat men dit materiaal vooral binnen gebruiken”, weet Rommel. “In Cyprus, waar deze Stonite wordt geproduceerd, heb ik wel buitentoepassingen gezien maar daar is het klimaat natuurlijk anders. In België vindt het product vaak zijn toepassing in ruimtes met intensief beloop, zoals scholen, en met name ook plaatsen met ‘hard gebruik’. Denk aan winkelcentra en woon-zorgcentra waar dagelijks rolstoelen, loopkarretjes, winkelkarren,…, over de vloer rollen.”

De Stonite is lichter dan de oude Granito-tegels maar zijn uitzicht is klassiek gebleven en naast zijn technische aspecten verklaart dit het succes, aldus Pascal Rommel. “Je merkt meer en meer dat oude materiaalsoorten terug in de smaak vallen. Witte, bruine, of rode marmers: als je die tien jaar geleden had voorgesteld, lachten architect of bouwheer je vierkant uit. Nu is dat weer volledig in de mode. Met deze granito is dat net hetzelfde verhaal.”