Gevelbekleding Neolith kleurt nieuw ziekenhuis in Luik zwart-wit

10 jaar tussen ontwerp en oplevering

Project fiche

Slabs van gesinterde steen zijn relatief nieuw op de markt. Maar hun vlakheid, hardheid en kleurvastheid belooft een mooie toekomst. De favoriet op vlak van gevelbekleding volgens Assar Architects.

Het gebouw staat er, de afwerking is momenteel gaande. Daarbij worden onder meer nog Neolith-platen bevestigd aan het plafond in de inkomhal. In het MontLégia project worden drie ziekenhuizen samengebracht onder één dak. Saint-Joseph (Luik), Espérance (Montegnée) en Saint-Vincent (Rocourt) verkassen volgend jaar naar een nieuwe locatie aan de E25 in de Luikse deelgemeente Glain. Met een oppervlak van méér dan 90.000 m2 wordt MontLégia voor de regio een belangrijk nieuw ziekenhuis. Het ontwerp is in een opvallend zwart-wit contrast. Wit is de kleur van gevel van het patiëntenverblijf, zwart van het gedeelte waar de eigenlijke medische behandelingen plaatsvinden.

Voor Assar Architects uit Brussel was gesinterde steen, toen ze in 2009 hun ontwerp indienden, keuze nummer één voor de gevelbekleding. Maar om daar te geraken moesten ze wel nog slalommen doorheen een hindernissenparcours. Ten eerste was er de openbare aanbesteding.

Hoe hebben jullie deze opdracht binnengehaald?

Dit artikel verscheen in Polycaro 62

Lees alle artikels van deze editie online

of

PDF downloaden

“Het was belangrijk dat het juiste materiaal werd gekozen voor het project. Openbare gebouwen zoals deze moeten langetermijnwaarde bieden aan belastingbetalers, en ook duurzaam zijn, waardoor de noodzaak tot retrofitting wordt verminderd. Want dat kan duur uitvallen. Maar bij de tender ging het om méér dan de prijs alleen. Dit was slechts één element, aangevuld met een hele reeks technische en esthetische criteria. Om aan die benchmarks te voldoen, vertaalde ons team de technische en esthetische criteria in een systeem van wiskundige algoritmen en formules. Het ging om een puntgericht systeem en we stelden vast dat hoe ‘dieper’ de gevel was, hoe meer punten die kreeg. We wisten ook dat een onzichtbaar bevestigingssysteem visueel aantrekkelijker is dan een zichtbaar systeem. Zo waren we in staat om de opdracht te objectiveren. Onze esthetische keuzes werden ondersteund door feitelijk meetbare criteria! We schreven een zwart-witte gevel voor, en de klant kon kiezen tussen aluminium, staal, keramiek, aluminiumkobalt of gesinterde steen. Nu, in onze tender kwam gesinterde steen naar voren als duidelijke leider qua duurzaamheid, kostenefficiëntie en esthetiek. Maar laten we duidelijk zijn dat er geen verplichting was. We hoopten dat de klant ervoor zou kiezen, maar we konden het niet opleggen.”

gevelbekleding neolith

Waarom de keuze specifiek voor de gevelbekleding van Neolith?

“In 2009 waren er geen andere keramische fabrikanten die platen maakten in het formaat van Neolith. Daarin waren ze duidelijk superieur ten aanzien van hun Italiaanse concurrenten.”

Hoe werden de platen bevestigd?

“Voor de bevestiging van de gevel werd de Neolith-plaat direct op de aluminiumstructuur gelijmd, zodat er geen zichtbare hechting is. Daartoe moest een reeks tests worden uitgevoerd om te voldoen aan de Belgische veiligheidscriteria. Daarom ook werkten we met een lijmfabrikant een lijmprocedure uit onder verschillende temperatuurniveaus. Er werd ook trekproeven uitgevoerd. En 300 monsters werden ook opgeslagen om de hechtingskracht over de tijd te testen. Op het dak bevinden zich nog eens 150 monsters, om exact dezelfde condities te hebben. De gevelspecialisten en fabrikanten met wie we samenwerkten, stelden zich open op voor het testen van diverse nieuwe technieken.”

“En ook met onze klant hadden we geluk, omdat ze onze suggesties vertrouwden en ons de ruimte gaven om de beste oplossing te ontwikkelen. Voor het plafond van de hoofdingang van het gebouw gebruiken we StrongFix, dat ook onzichtbaar is, maar dan mechanisch. Dit wordt momenteel uitgevoerd. Het is een primeur om voor dit type toepassing gesinterde steen te gebruiken.”

gevelbekleding neolith

Alles vlot verlopen?

“Op praktisch niveau heeft deze procedure veel energie gekost, omdat het formaat van de gesinterde steen wordt geleverd met zijn beperkingen, wat niet noodzakelijkerwijs het geval is voor concurrerende materialen als aluminium, die exact kunnen worden geleverd in de gewenste afmetingen. Bij gesinterde steen moet je soms wat afwijken van wat aanvankelijk was voorzien, en je fantasie gebruiken. Tussen aanbesteding en uitvoering zijn we erin geslaagd om 35-40% van de Neolith Nero-overschot te hergebruiken, door het ontwerp te herbekijken. En dit zonder in te boeten aan esthetische kwaliteit!”

Hoe verliep de samenwerking met Neolith?

Neolith had deelgenomen aan de tender, maar omdat de goedkeuringstermijnen behoorlijk lang waren, was het Neolith gamma intussen geëvolueerd qua kleur. We wilden graag één van de nieuwe kleuren gebruiken, die nog witter was: Arctic White. Dit was duurder, maar we werkten met Neolith goed samen om de klant de nieuwe kleur aan te kunnen bieden zonder het budget zwaar te beïnvloeden. We hebben daarvoor de modulatie van de gevel en de versnijding van de platen herbekeken. Zo groeide een vertrouwensband tussen Neolith en ons. Allebei streefden we ernaar om binnen het voorziene budget te blijven, en toch de nieuwe kleur te kunnen gebruiken. Dit was maar mogelijk dankzij een echte dialoog. We waardeerden de openheid van Neolith enorm en het was het begin van een robuuste lange-termijnsrelatie. Dit was de eerste keer dat we met Neolith werkten. Sindsdien hebben we nog gezamenlijke projecten gehad.

gevelbekleding neolith

Slotvraag: welke toekomst ziet u voor gesinterde steen in architectuur en design?

“Gesinterde steen zal een grote impact hebben op architectuur, omdat het een eigentijds, hoogwaardig product is met een groot potentieel, vooral voor gevels. Gesinterde steen draagt de voorkeur weg van voorschrijvers, dankzij de kwaliteit en duurzaamheid van het materiaal, en het scala aan formaten, kleuren, patronen en afwerkingen. Bij Assar Architects houden we er erg van en we houden ook van het merk Neolith en wat het belichaamt. Op menselijk vlak zijn onze contacten met Neolith altijd zeer vriendelijk en positief geweest. Het is voor ons belangrijk dat elk gebouw dat we neerzetten een verhaal vertelt. En dat was hier zeker het geval.”


De superioriteit van gesinterde steen

Sinteren is het procedé waarin materiaalkorrels zodanig verhit worden dat ze net niet smelten. Het levert een uitermate hard materiaal op. “Voor onze gevelprojecten willen we grote formaten voorschrijven om zo weinig mogelijk hechtpunten te hebben. Dat vermindert immers de koudebruggen en verhoogt zo de isolerende eigenschappen van een gebouw. Je ziet vaak stalen gevels, maar het probleem daarmee is dat de stalen platen golven en schaduwen creëren. De vlakheid van de gesinterde steen is superieur. Deze gevel heeft 130 rechthoekige platen. Met metaal zou het onmogelijk zijn geweest om geen rimpelingen te hebben. Ook wijzen we onze klanten er steeds op hoe hard gesinterde steen is. Het is een materiaal dat geen water absorbeert en bestand is tegen vervuiling. En vanuit een esthetisch oogpunt is een van de grote voordelen van gesinterde steen het feit dat de kleur in de loop van de tijd niet verandert, in tegenstelling tot natuursteen of verf. Afgezien van de duurzaamheid die dit biedt, geeft het ook een welkome mate van flexibiliteit. Als er bijvoorbeeld behoefte is aan nieuwe platen om een extra verdieping te bekleden, kan Neolith exact dezelfde kleur en dezelfde formaten aanbieden, zodat de consistentie in het gebouw wordt gewaarborgd.”


Mont Légia: fact sheet

  • Ontworpen: 2009
  • Einddatum: 2019
  • Capaciteit: 764 ziekenhuisbedden en 155 plaatsen voor dagpatiënten
  • Oppervlakte: 113 000m²
  • Gevel: Neolith Arctic White Satin (16.000 m²) en Neolith Nero Satin (6.000 m²)
  • Plafond hoofdingang: ongeveer 500 m² Neolith Arctic White Satin (3600×1200 mm)