Het kleurrijke universum van een Cubaanse mozaïekkunstenaar

José Rodriguez Fuster, een Cubaanse schilder en beeldhouwer, gebruikte in dit bijzondere project zijn geboorteplaats als canvas. Jaimanitas, een buitenwijk van de Cubaanse hoofdstad Havana, is een klein vissersdorp. Het was een verloederde kleurloze favela tot Fuster het idee kreeg om zijn eigen woning te bedelven onder mozaïek met fantasierijke en kleurrijke figuren. Een bijzondere vorm van street art. Fusterlandia kreeg al gauw navolging…

Fuster’s buren waren zo enthousiast dat ze hun huis ook als canvas aanboden. Over een periode van 25 jaar breidde hij samen met hen geduldig uit. Vandaag is een groot deel van Jaimanitas omgetoverd tot een kleurrijk universum: meer dan 80 huizen maar ook straten, verkeersborden, pleinen, publieke zwembaden, een theater, zelfs het lokale veldhospitaal nam hij onder handen en voorzag hij van sculpturen. Daarbij kreeg hij hulp van familie, buren en andere Cubaanse kunstenaars.

Het begin van een droom

Dit bijzondere levenswerk startte hij met zijn eigen kleine, houten woning in 1975 toen hij vanuit Europa terugkeerde naar zijn roots. Hij had nooit gedacht dat het zo’n afmetingen zou aannemen maar eens hij begon aan zijn droom, kon niets hem tegenhouden. Ook niet het embargo dat de VS Cuba oplegde waardoor het vaak moeilijk was om aan verf en ander materiaal te geraken, dat ze dan maar haalden in het buitenland.

Cuba kent geen rijke traditie op het vlak van mozaïek. Fuster verrichtte ook daarin pionierswerk. 85% van de tegels, die ze zowel in Cuba als in het buitenland kopen, zijn nieuw. Die breken ze om kleurrijke combinaties te maken.

Inspiratie

Zijn inspiratie voor dit unieke werk van modernistische kunst en architectuur haalde hij onder meer uit Park Güell van Gaudi aan wie hij een eerbetoon wou brengen. Ook de Roemeense modernistische kunstenaar Brancusi is voor hem een inspiratiebron en Picasso noemt hij zijn spirituele vader. Zelf wordt hij de Picasso van de Caraïben genoemd vanwege het grillige en gedurfde gebruik van kleur en de surrealistische, bijna kinderlijke afbeeldingen. Maar het project heeft wel degelijk een Caraïbische ziel: zo zijn er verwijzingen naar de inheemse volkeren, tal van Cubaanse vlaggen en afbeeldingen van Fidel Castro en Che Guevara.

Levend museum

Het resultaat is een zo goed als levend museum. En dat laatste mag je letterlijk nemen want sinds de transformatie van dit dorp stromen bussen met toeristen toe die dit wonderlijke tafereel met eigen ogen willen aanschouwen. Fuster bracht dus niet alleen kleur in Jaimanitas maar ook economische groei. Tal van kunstenaars kwamen er wonen en stellen vandaag hun kunst publiekelijk ten toon, maar je vindt er ook vele restaurants en bars. Jaimanitas is nu hip en trendy. Of hoe mozaïek als hefboom voor een buurt diende.


Tip voor de liefhebbers

Fusterlandia is gratis te bezoeken maar je kan vrij doneren zodat ze de werking verder kunnen zetten. Fuster blijft immers als kunstenaar actief en woont nog steeds in zijn huis vlakbij het strand. Casa Fuster is tegelijkertijd zijn werkatelier en showroom. Ook de opbrengsten van zijn schilderijen die hij internationaal verkoopt, zet hij in voor de werking van de community.