Binnenkijken… bij tegelzetter Lars Vandewiele


Het tegelzettersvak is eindeloos uitdagend. Het geeft echter ook geregeld aanleiding tot discussie. Wat de één zo doet, is voor de ander totaal uit den boze. Daarom klopt Polycaro vanaf nu geregeld aan bij een begeesterde tegelzetter met passie voor zijn vak waar we polsen naar zijn specifieke manier van werken. Want… “Deel verdorie je kennis”, zegt Lars Vandewiele. “Leer van elkaar. Alleen zo houd je de kwaliteit en de waarde van het tegelzettersvak hoog.”

Polycaro had een heel smakelijke babbel met deze perfectionist van het eerste uur.

P: “Lars, je lijkt me een tegelzetter met beroepsfierheid. Wat vormt voor jou de rode draad doorheen je beroep?”

“Ik ben zoon van een restauranthouder. Elementaire beleefdheid, dat werd mij met de paplepel ingegeven. Die houding trek ik ook door in mijn werk als tegelzetter. Vriendelijk en beleefd zijn, correct communiceren met de klant, de bouwwerf kraaknet achterlaten,… het vormt voor mij de basis waar elke tegelzetter zich zou moeten aan houden. Laatst werkte ik bij een topklant die zeer veeleisend was. De aannemer die ik had aangesteld om de chape te plaatsen, had zijn sigarettenpeuken overal op de werf achtergelaten. Ik ben die achter zijn rug gaan oprapen en heb hem gezegd dat hij niet meer moet terugkeren. Elementaire beleefdheid, daar valt of staat alles mee.”

P: “Welke uitspraak heeft jou het meest gestimuleerd binnen jouw vakgebied?”

“Mijn eerste leermeester zei me ooit: ‘Lars, droom je ervan je hele leven appartementen te vloeren aan de lopende meter? Dan moet je meelopen met de kudde. Wil je een exclusiever klantenprofiel aantrekken, onderscheid je dan van de massa.’ Ik doe dit door mezelf elke dag opnieuw uit te dagen om nóg meer mijn best te doen dan gisteren.”

P: “Je staat gekend voor je kritische blik en oog voor detail. Is dat een aangeboren vaardigheid?”

“Als jong kereltje zat ik voortdurend te knutselen en te timmeren. Toen ik later bouw ging studeren, ontwikkelde ik een grote voorliefde voor houtbewerking. Hierdoor heb ik oog voor detail en afwerking ontwikkeld, iets waar ik in mijn vak als tegelzetter elke dag dankbaar voor ben.

Maar die eigenschap dank ik ook aan de vele goede leermeesters die op mijn pad zijn gekomen doorheen mijn leven. En dat is een goeie tip die ik veel andere tegelzetters wil meegeven: wees niet te koppig door je eigen zin door te drijven. Laat je leiden door de leermeesters die je de weg tonen.”

lars vandewiele tegelzetter zottegem

P: “Wie waren jouw leermeesters?”

“Mijn eerste leermeester moet Philiep Kesteleyn zijn geweest. Ik was amper 11 jaar oud toen ik hem aan het werk zag als algemene aannemer. Ik liep hem als klein leergierig jongetje waarschijnlijk heel hard voor de voeten toen hij met metsel-, tegel- of pleisterwerk bezig was. Op latere leeftijd mocht ik stage lopen bij hem en leerde hij me muren correct uit te vlakken, maar ook het belang van de ondergrond werd mij door Philiep meegegeven. Toen Philiep in 2007 onverwacht overleed, had dit een zware impact op mij. Hij was mijn eerste grote voorbeeld geweest, die plots verdween uit mijn leven.

Als 15-jarig knaapje mocht ik aan de slag in een verbouwing van Duitse vrienden van mijn ouders. Zij hadden opgemerkt dat dat ‘klein manneke’ toch wel creatieve vingers had. Mijn liefde voor de bouw en mijn beslissing om in deze richting te studeren, hebben zij bij mij aangewakkerd.

Later, in de loop van mijn carrière, werd ik op een dag aangesproken door Stefaan Van Huffel, een top-tegelzetter uit Zottegem waar ik al jaren heel erg naar opkeek. Hij vroeg mijn hulp bij het realiseren van enkele van zijn projecten. Ik was ontzettend vereerd dat een man zoals Stefaan hiervoor bij mij kwam aankloppen! We hebben uiteindelijk drie jaar lang samengewerkt. Stefaan is ontzettend perfectionistisch en ik vond dat wel moeilijk, ja. Hij ‘pushte’ mij elke dag verder in mijn limieten en dat botste geregeld. Vaak dacht ik: ‘nu ben ik weg’. Maar de volgende dag stond ik daar toch terug. Die man heeft me ontzettend veel geleerd, en het is mede dankzij Stefaan dat ik een level hoger ben gegroeid in mijn vak.

lars vandewiele tegelzetter zottegem

Ik heb het idee dat tegelzetters zich vandaag veel te weinig bijscholen. Ik ga mezelf nooit bejubelen, maar als ik kijk naar de weg die ik heb afgelegd, dan durf ik eigenlijk nog maar drie jaar te zeggen dat ik echt tegelzetter ben. Je kan het vak toch maar leren van leermeesters die meer ervaring hebben dan jijzelf? Wat ik ook merk onder collega’s is dat we veel te weinig ten rade gaan bij elkaar. Ik begrijp die houding niet. Het gaat er toch niet om je ‘geheimen’ te bewaren? Deel je kennis verdorie met elkaar! Dat komt de kwaliteit en de waarde van de hele sector ten goede! Overleg met elkaar. Het is het beste advies dat ik kan geven. Ik heb daar zelf ontzettend veel uit geleerd.”

P: “Wat doe je als een klant je iets vraagt waar je geen ervaring mee hebt?”

“Dan ga ik me informeren en uittesten. Hoe moeilijker de uitdaging, hoe liever ik het heb. Een mooi voorbeeld hiervan is een recente realisatie van een werf in Nevele. De bouwheren zijn niemand minder dan Dhr. en Mevr. Peter en Katrien Daeninck-Verdonck. Als eigenaren van de BMW-garages in Oudenaarde en Sint-Martens-Latem genieten deze mensen een bekendheid over het hele land. Een ontzettend vriendelijk koppel, maar je kan je wel voorstellen dat hun verwachtingen niet van de minste waren.

Naast het vloeren van hun huis en het betegelen van de inloopdouche in XXL, vroegen ze mij of ik ook de keukenkasten kon bekleden in XXL-platen. Ik had dit nooit eerder gedaan dus heb ik me geïnformeerd bij de leverancier en ben ik alle materialen uitgebreid gaan testen alvorens tot plaatsing over te gaan. In mijn vrije uren reed ik om een staal keukenplaten, en belde ik Niels, de bedrijfsleider van iSox (gekend voor o.m. bouwplaten en dichtingsdoeken), met de vraag of zijn polymeerlijm geschikt zou zijn voor dit project. Teneinde mij dit te kunnen garanderen, is hij speciaal naar de fabrikant in Duitsland gereden. ’s Avonds heb ik bij mij thuis een test uitgevoerd: een stukje plaat werd verlijmd waarop ik er mij vervolgens eens flink heb op uitgeleefd met een keukenpan. Je wil immers dat de laden en kasten van je keuken bestand zijn tegen ‘keukengeweld’, niet? Dat noem ik jezelf voorbereiden. Alleen zo creëer je kwaliteit die blijvend is.”

P: “Moraal van het verhaal?”

“Wees niet te fier op wat je allemaal wél kan, maar daag jezelf uit om er nóg beter in te worden. Ik heb dat ook moeten leren. Ik ging vroeger zelf nergens advies vragen en was een koppigaard pur sang. Vandaag weet ik echter wel beter. Als iemand me goede raad geeft, dan heb ik geleerd om deze te accepteren. Ik investeer geregeld in goede leermeesters, en betaal voor het verfijnen van mijn kennis. Is je winst dan wat minder of draai je slechts break even? So what? Het gaat hem om het uitbreiden van je vaardigheden en het maken van goede reclame. Ik zou immers graag hebben dat mijn naam de komende twintig jaar geassocieerd blijft met kwaliteit.”

Wees niet te fier op wat je allemaal wél kan, maar daag jezelf uit om er nóg beter in te worden

P: “Laten we het project in Nevele eens verder uitdiepen.”

“Die hele woning werd gevloerd met zachtgrijze keramische Calce grigio tegels van 1 op 1 meter van Covarte, geleverd door Bouwmaterialen Coeck. De inloopdouche in de badkamer werd met XXL-platen bekleed van 3 op 1 meter (evenenees Calce grigio) , alsook de kasten en laden in de keuken.”

lars vandewiele tegelzetter zottegem

P: “Hoe is die werf technisch opgebouwd?”

“Alles start bij mij met de chape. Ik werk enkel met aannemers die ik vertrouw. Zeker in geval van vloerverwarming zoals het geval was in Nevele, sta ik erop dat ik zélf de man van de isolatie en de chape aanstel. Als tegelzetter aanvaard je immers de ondergrond op het moment dat je begint te tegelen. Verzakt de vloer nadien, dan ben ik de pineut. Ga dan maar bewijzen dat het probleem in de chape steekt. Veel aannemers gaan hier reeds in de fout.

Tegelwerk vraagt een goede voorbereiding. Na het plaatsen van de isolatie en voordat de vloerverwarming wordt gelegd, ga ik altijd mijn tegels ter plaatse gaan uittekenen. Ik vraag hiervoor het legplan van de vloerverwarming op bij de loodgieter. Zo zie ik waar de dilatatievoegen lopen, en kan ik vlakken uittekenen waar mijn tegels moeten komen. Als je op die manier werkt, vermijd je dat je later midden in de woonkamer een tegel van 100 op 100 cm middendoor moet zagen en kan je bijna tot op de millimeter nauwkeurig werken.

Nadat ik het legplan heb uitgetekend, laat ik de isolatie spuiten, de vloerverwarming plaatsen, de chape gieten, en moet alles een maand drogen. Vervolgens zet ik de vloerverwarming aan tot op zijn maximum, laat ik alles afkoelen, en begin ik te tegelen. Zeker bij grootformaattegels moet je dit altijd in eer houden!”

P: “Wat gebeurt er na het chapen?”

“Dan ga ik gronderen. Dit wil zeggen: een fix plaatsen die de hechting tussen de lijm en de tegels verbetert. In Nevele gebruikte ik de Primer A Eco van Kerakoll. Doe je dit niet, dan verminder je de zuigkracht doordat je teveel water uit de lijm gaat trekken waardoor de binding tussen de tegel en de lijm veel minder sterk zal zijn.”

P: “Gebruikte je in deze werf een ontkoppelingsmat?”

“Inderdaad. Na het gronderen ga ik ontkoppelen. Ik beperk mij hiervoor niet tot één merk maar in deze werf heb ik gewerkt met de Permat van Blanke. Ik werk daar heel graag mee omdat het matjes zijn van ongeveer 60cm op 1m. Door hun formaat zijn ze zeer gemakkelijk hanteerbaar en bovendien heb je een hoog rendement doordat je nauwelijks tot geen snijverlies hebt. Persoonlijk heb ik ook het idee dat de Permat zich dubbel zo vlot laat inlijmen dan een andere mat. Nadien tril ik ze machinaal aan met een elektrische  trilbalk.

Na het plaatsen van de Permat ga ik de tegels dubbel verlijmen via de floating techniek. Belangrijk is uiteraard dat je de lijmrillen in dezelfde richting uitstrijkt. En ook de tegels ga ik allemaal machinaal gaan intrillen, tot zelfs kleine tegeltjes. Montolit heeft handige machientjes hiervoor.”

P: “Welke lijm gebruikte je in Nevele?”

“Ik werk met de Biogel No Limits van Kerakoll. Die koop ik per palet aan en ik verlijm daar quasi alles mee. Ik werk ook steeds met witte lijm. Het klinkt raar, maar ik doe dat eigenlijk puur uit psychologische overwegingen. Als je tegelt, zit je dag in dag uit op donkergrijze vlakken te staren. Door met witte lijm te werken, trek je meer licht aan en dat werkt goed op het gemoed.”

lars vandewiele tegelzetter zottegem

P: “Wat kan je vertellen over het voegwerk in Nevele?”

“Gelijk welke voeg, ik werk altijd met Omnicol. De meeste spatelen hun voegen dicht, daar waar ik mijn voegen nog steeds dichtgiet op de oude manier. Na het maken van de pap, laat ik de voegen dichtlopen tot beneden. Daarna bestrooi ik deze met droog poeder, en ga ik gaan droogspatelen. De meeste tegelzetters gaan met een spons de voeg gaan uitsponzen. Maar hiermee loop je risico op kleurverschil doordat er teveel water wordt gebruikt. Bovendien zal de voeg verzonken liggen. Doordat ik mijn voegen giet, creëer je voegen die even hoog liggen dan het tegeloppervlak en heb je een mooi egaal resultaat. Door er nadien nog eens met een droge dweil over te gaan, heb ik nooit last van voegen in bv. antraciet die wit uitslaan.”

P: “Wat is er bijzonder aan de tegels die in Nevele werden geplaatst?”

“De bouwheer had gekozen voor de mooie lichtgrijze Calce Grigio-tegel van 1 op 1 meter van Covarte. Het bijzondere aan Covarte is dat zij hun tegels verzagen uit grote XXL-platen van 3000×1000 mm. Op bepaalde plaatsen zat ik met kleine uitsprongetjes en moest ik stukjes van 20 cm gaan verzagen. Teneinde mijn klant de beste oplossing te bieden, heeft Covarte speciaal tegels van 1m20 op 1 meter gezaagd. Op de werf in Nevele zal je enkel mooie grote vlakken terugvinden in plaats van kleine stukjes her en der. Geef toe, het is toch pure luxe om met partners samen te werken die maatwerk kunnen afleveren en die esthetisch meedenken?”

P: “Je plaatste in Nevele ook een inloopdouche in XXL-platen. Hoe garandeer jij waterdichting?”

“Voor de waterdichting werk ik steeds samen met Niels Buyl van iSox. Ik gebruik werkelijk alles van iSox: bouwplaten, dichtingsdoek, polymeren, douchegoten, …

Veel aannemers starten met het betegelen van een douche nadat de loodgieter de douchegoot is komen plaatsen. Alsjeblief, doe dat niet

Ook hier maken collega’s vaak dezelfde fout als toen we het hadden over de chape. Veel aannemers starten met het betegelen van een douche nadat de loodgieter de douchegoot is komen plaatsen. Alsjeblief, doe dat niet. Ík ben degene die een douche of bad waterdicht moet maken. Naar mijn mening zou de loodgieter dat niet mogen doen, tenzij in samenspraak met mij, de tegelzetter. Ik leg de klant altijd uit dat ik erop sta dat de douchebak eerst rondom moet gedicht worden met een dichtingsdoek, en wel op mijn manier. Zoniet begin ik er niet aan of verwijder ik wat de loodgieter reeds zelf had gedaan. Klinkt dat arrogant? Misschien. Maar als je met een lek komt te zitten, zal de klant bij de tegelzetter aankloppen. Als je dit kan vermijden, waarom zou je dat dan niet doen?”

P: “Hoe heb je in dit project de inloopdouche waterdicht gemaakt?”

“Ten eerste door te werken met een verzonken helling om keerwater tegen te houden. Een paar millimeters volstaan om nooit water in je badkamer te hebben. Ik plaats de douchegoot meestal voordat de chaper komt. Deze zal vervolgens in samenspraak met mij een hellingschape (1,5 cm per meter) plaatsen aan de hand van een technische tekening zodat hij weet hoeveel hij aan de zijkant moet openlaten.

Ik durf niet te zeggen hoeveel slijpschijven ik heb want je lacht me waarschijnlijk uit

Als het een douche is met een glazen wand, werk ik meestal met de AQUA-KEIL profielen van Blanke. Dit zijn inox u-profielen waar je je glaswand in plaatst, en die reeds ‘in spie’ verlopen. De buitenkant is pas, maar de binnenkant loopt schuin in inox mee om je hellingshoek op te vangen. Ik gebruik de Aqua-Keil profielen ook om de waterdichtheid te garanderen. Want waar zitten meestal de problemen? Aan de zijkanten beneden, in de aansluiting met de goten en in de u-profielen waar je je glas in zet. Niet in het dichtingsdoek dat op 2 meter hoogte hangt.”

P: “Hoe plaats je het dichtingsdoek op een correcte manier?”

“Plooi het dichtingsdoek ver genoeg naar buiten, buiten je douche, zodat je hem omhoog kan plooien en een waterdichte bak maakt. Ik ga mijn binnenhoeken nooit insnijden, maar altijd plooien in zogenaamde ‘enveloppes’. Om speling te creëren die de verdikkingen van de geplooide enveloppes kan opvangen, ga ik de onderkant van het pleisterwerk 10 cm uitkappen. Zoniet heb je aan de onderzijde tegels die schuin staan.

Heb je te maken met Gyproc-wanden? Dan snij ik er het onderste stuk uit en ga ik er een dunnere plaat in lijmen zodat ik opnieuw ruimte heb voor mijn waterdichting. Zo een enveloppe neemt toch wel 6 millimeter in qua dikte. Als je daar niet op anticipeert, heeft dat gevolgen op de rechtheid van je tegelwerk tot boven.

Je ziet, vloeren is niet alleen tegelen. De ondergrond is zo belangrijk.”

P: “En nu le moment suprême : XXL-tegels verzagen in verstek. Jij zou hier naar verluid een meester in zijn?”

“Meester ga ik mezelf nooit noemen. Maar al doende leer je uiteraard. Ik zou aan jonge collega’s de raad willen meegeven om niet te gierig te zijn om te investeren in de juiste gereedschappen en in goede machines. Ik durf niet te zeggen hoeveel slijpschijven ik heb want je lacht me waarschijnlijk uit. Hou je ogen open, luister naar collega’s, durf aan leveranciers te vragen om een aantal machines of slijpschijfjes te leveren die je kan testen. Kruip in je atelier in plaats van op café te gaan. Test en verbeter je skills.”

Wil je een tegel in verstek slijpen, hou er dan rekening mee dat je iets meer dan 45° slijpt. Je hebt immers speling nodig voor de verlijming

P: “Ok, maar hoe pak jij dit aan Lars?”

“Wil je een tegel in verstek slijpen, hou er dan rekening mee dat je iets meer dan 45° slijpt. Je hebt immers speling nodig voor de verlijming. Een goeie tip: slijp je schijf geregeld bij met een wetsteen. Na verzaging ga je schuren, en de juiste schuurpads vinden, dat is cruciaal. Wanneer ik bij steenkappers langsga, vraag ik met welke pads ze werken, van waar ze die halen, of ik zo eentje kan kopen om te testen. Ik ben daar echt niet alleen om over ‘de schone madammen’ te praten. De KGS Hybrid schuurschijfjes leerde ik zo kennen. Deze schuurschijfjes bestaan uit diamantplaatjes die veel langer meegaan dan de gewone schuurpads.”

P: “Verzaag of versnijd jij je tegels?”

“Als het om een binnenhoek gaat, dan ga ik versnijden. Die lijn zie je niet doordat er silicone overheen komt. Is het een buitenhoek, dan ga ik steeds watergekoeld gaan verzagen. Zo loop je nooit risico op versplintering. Maar ik geef toe, het is niet gemakkelijk om de juiste schijven te vinden. Bovendien hebben keramische tegels een ander karakter dan natuursteen of terrazzo.

lars vandewiele tegelzetter zottegem

Ik werk geregeld samen met KNAP-architecten en zij zijn verlekkerd op de Bomarbre-terrazzo’s van Stone. Ik vind terrazzo een heerlijk materiaal om mee te werken. Je kan het prachtig in verstek zagen, naadloos verlijmen, mooi opschuren, en het resultaat is een prachtig massief werk. Maar het is ook een materiaal waarbij je herstelwerk perfect kan uitvoeren. Voeg het juiste kleurpigment toe aan een tweecomponentenlijm en niemand die het ziet.

Gaat er met een keramische tegel iets fout, tja, dan belandt het in de vuilnisbak.”

P: “Wat vind jij uitdagend aan het werken met XXL-tegels?”

“Wil je met XXL-tegels werken, dan begint volgens mij alles met het goed leren meten. Manueel gaan meten is bij XXL-formaten bijna niet meer haalbaar, je moet met een kruislaser werken. Want wat doe je met een vloer die niet helemaal pas loopt of een kast die scheef is? Dan heb je geen enkel betrouwbaar referentiepunt.

Met een laser zet je twee snijlijnen op de muur en vanaf dat kruis ga je meten naar boven, onder, links en rechts. Vervolgens teken je dat kruis op je tegel, en op die manier kan je nooit mis zijn. Van Der Wee uit Lier is een leverancier die betaalbare lasers aanbiedt van het merk FUTECH . Maar er zijn er uiteraard nog veel andere.”

P: “Zijn er nog andere praktische tips die je je collega’s wil meegeven?”

“Ik heb geleerd om mijn materialen in grotere volumes aan te kopen. Op het eind van het jaar moet ik misschien een paar zakken voegsel weggooien omdat ze vervallen zijn, maar het kost me minder om in stock te kopen en nadien een deel te moeten weggooien, dan steeds de gepaste maat in te kopen. Met Grubau in Wevelgem werk ik ook graag samen, vooral voor hun tweecomponenten en wanneer ik verstekken moet schuren. Dat bedrijf is zó flexibel… Heb ik heel dringend iets nodig, dan neem ik de telefoon en binnen de 24 uur wordt mijn benodigde materiaal via Taxipost geleverd.

Een goede raad die ik ook graag meegeef is om in regie te werken wanneer je iets voor het eerst doet. Want hoe kan je een goede prijs zetten op iets waarvan je geen kennis hebt? Hoeveel tijd ga je daaraan gaat besteden? Ga ook geregeld na of je prijs nog goed zit door de uren die je uiteindelijk in een werf hebt gestoken samen met je aankoopbudget te vergelijken met je initiële offerte. Door nacalculatie te doen, hou je de vinger aan de pols.”

P: “Verkoop je zelf ook tegels?”

“Neen, ik ben een vakman, geen verkoper. Maar dankzij The Belgian Innovative Tile Academy, BITA, heb ik wel geleerd om met zoveel mogelijk vaste partners samen te werken. Ik koop mijn lijm bij Kerakoll, voegsel bij Omnicol, tegels bij Covarte, Tyles of De Paepe, enz. Zo kan je onmiddellijk informatie bij de bron inwinnen wanneer je met specifieke vragen zit, plus, je krijgt betere voorwaarden.”

P: “Je hebt zoveel kennis te delen en toch werkt Tegelzettersbedrijf Lars Vandewiele  alleen. Is dat een bewuste keuze?”

“Ach. Ik ben een zeer moeilijke mens en eindeloos perfectionistisch. Ik heb het er moeilijk mee om dingen uit handen te geven. Ik heb ooit met iemand gewerkt, maar dat is niet zo goed verlopen.

Collega-tegelzetters opleiden daarentegen en mijn kennis doorgeven, dat is een heel ander verhaal! Want wringt daar vandaag niet het schoentje bij de meesten?

Ik heb op school het geluk gehad om leermeesters te hebben die zelf ook nog in de praktijk stonden. Maar nu heb ik de indruk dat er meer en meer leraars les geven vanuit een boek, en niet meer vanuit hun eigen expertise. Het onderwijs aanpakken, daar zit volgens mij de grootste uitdaging in onze sector.”

Biografie

  • Geboren: 29/12/1976 in Waregem
  • Studies: 3 jaar ‘Houtbewerking’ (PTI Zottegem) gevolgd door ‘Bouw’ (VTI te Aalst).
  • Hobby’s: veel te weinig… maar op mijn snowboard laat ik alles los!
  • Muziek: ik blijf Studio Brussel trouw, dus moderne rock beat.
  • Favoriete reisbestemming: de bergen, met Oostenrijk op nr. 1
  • Eet/drinkt het liefst: iedereen weet toch dat Belgische worst met appelmoes en patatten het beste is?

Foto’s: Lies Paelinck/Covarte