“De grote waarden in het leven, dat zijn de mensen rondom je”


Als een vat boordevol wijsheid en kennis baant hij zich hartstochtelijk filosoferend een weg door de pieken en dalen van het leven, vergezeld en vervoerd door de Grote Schoonheden die de mens heeft voortgebracht. Agnosticus, erudiet, bibliofiel, kunstminnaar en melomaan: woorden tekort om de diepzinnige veelzijdigheid van deze innemende en fijnbesnaarde man te omschrijven.

DE ONDERNEMER

P: ‘Rinaldo Castelli’, het is een naam die vraagt om zich met een Italiaanse tongval uit je mond te laten glijden. Wat zijn jouw roots?

“De oorsprong van mijn familie is terug te vinden in Lombardije, Noord-Italië. Om mijn roots te duiden moet ik terugkeren naar mijn grootvader en grootnonkels die tussen de twee wereldoorlogen hier in België terrazzo’s en andere verfijnde vloerwerken kwamen realiseren. Terrazzo is een specialiteit van de Italianen en was hier zeer geliefd. Na de oorlogsjaren keerden ze terug naar België. Mijn vader is nu 89 en een rasechte Italiaan, mijn moeder is Belgisch. In mijn jonge jaren voelde ik me sterk Italiaans, een deel van mijn studies heb ik zelfs in Italië doorgebracht. Vandaag voel ik me steeds meer Belg, maar met een bijzonder grote Italiaanse passie. Ik hou van Italië, hun gastronomie, hun wijnen, hun uurwerken, hun voetbal en zelfs mijn vriendin heeft Italiaanse linguïstiek gestudeerd. Doordat ik in beide culturen ben grootgebracht, word ik er zakelijk niet als een buitenlander aanzien, maar soms veeleer als familie.”

P: Waar droomde je van als kleine jongen? Wat wou je graag worden, ‘later’?

“Ik zag mijzelf wel ondernemen, ja. Thuis groeide ik op met een vader die een groot bedrijf leidde. Ik droomde er als kleine jongen al van om mijn eigen bedrijf te runnen, nieuwe dingen te creëren en in de markt te zetten. Ook het internationale reizen sprak me al heel vroeg aan. Maar ik heb er bijvoorbeeld nooit echt van gedroomd om piloot te worden, hoewel ik bij de luchtmacht ben geweest en vliegtuigen altijd een interessepunt zijn geweest.”

P: Toch is natuursteen jouw roeping geworden. Hoe is die liefde ontstaan?

“Dat is eerder toevallig ontstaan, hoewel ik niet in toeval geloof. Mijn vader was directeur bij een groot bedrijf, Samsonite, en was hoofdzakelijk gericht op productontwikkeling. Ik ben dus niet grootgebracht met natuursteen, maar studeerde -temidden van de bouwcrisis- af als ingenieur-bouwkunde in Gent aangevuld met nog een jaar Vlerick.

Uiteindelijk ben ik meer als een financiële man ontwikkeld dan als ingenieur. Ik belandde in directiefuncties in de bankwereld waar ik als bankier ontzettend veel heb geleerd. Op een bepaald moment kwam via een klant van mij het toenmalige en welbekende terrazzobedrijf Bomarbre te koop. Bomarbre vormde een rechtstreekse link met mijn genetische roots in de terrazzo, en dat sprak mij heel erg aan. Mijn bankervaring had me geleerd hoe ik dit alles financieel in elkaar diende te boksen. Ik was toen 39. Je zou dat ondernemerschap een late roeping kunnen noemen. Ik denk dat ik het op een bepaald moment beu was om op de tribune te zitten, en dat ik de roep voelde om zelf op het veld te gaan shotten.

Van het één kwam het ander. Je probeert je bedrijf uit te bouwen, nieuwe producten te ontwikkelen, in te spelen op de behoeftes van de markt, enz. Zo kwam na Bomarbre, Marbralys erbij. Daarna volgde de overname van Stone West. Met Cerabos en Stone was het verhaal rond. In 2018 hebben we al die bedrijven samengevoegd tot één geconsolideerd STONE NV dat zowel terrazzo, natuursteen als keramiek in de markt zet.”

Foto 3 -

P: Dat lijkt me best pittig, zo een consolidatie.

Als stichtend voorzitter van Febenat ben ik fier dat we de kern van de natuursteenwereld in ons land hebben kunnen samenbrengen tot één geheel. Het heeft bijgedragen tot de professionalisering van de sector, en tot het intensifiëren van de contacten tussen de spelers onderlingRinaldo Castelli

“Dat is inderdaad niet gemakkelijk gebleken, en ik heb dat misschien wel wat onderschat. Mensen samenbrengen, dat is niet zoiets als een frigo uit het stopcontact trekken en elders opnieuw insteken waarna alles en iedereen terug werkt zoals voorheen. Vorig jaar hadden we te maken met de nieuwbouw, de verhuis van Harelbeke naar Olsene, leren werken met nieuwe computersystemen, enz. Dat geeft veel onzekerheid. Mensen moeten opnieuw hun plaats vinden. Dat alles vraagt nieuwe regels. Je moet constant bijsturen. Soms komen problemen uit onverwachte hoek, soms voelen medewerkers zich niet begrepen of heb ik signalen niet opgemerkt.

Zoiets gaat met vallen en opstaan. Maar ook al was de oefening moeilijk, toch is dat hetgeen waar ik het meest voldoening uit haal: het samenbrengen van mensen, dingen, bedrijven, talenten. Ik ben geen einzelgänger maar een consolidator, en vind het belangrijk om samen met een groep mensen iets te verwezenlijken. Dat alles start met een idee dat je aftoetst met je team waarna je vervolgens van start gaat. En cours de route kom je allerlei onverwachte obstakels tegen op je weg, maar dat is met alles zo. Je plaatst je doel voor ogen, en daar ga je naartoe.”

P: Wat is voor jou de kernwaarde van sterk ondernemerschap?

“Het belangrijkste voor mij aan ondernemerschap is iets neerzetten dat er eigenlijk nog niet was. Een theatermaker bijvoorbeeld is voor mij ook een ondernemer. Je creëert en manifesteert iets dat vertrekt vanuit een idee. Ondernemerschap bestaat voor mij uit heel veel creatieve en sociale elementen waarbij je behoeften invult voor jezelf, en voor de maatschappij. Het is het creatieve en het menselijke sociale element daarin dat me aanspreekt en voortstuwt. Het samenwerken met en aansturen van een groep mensen die elkaar aanvullen, en die gezamenlijk bouwen aan het bereiken van het doel dat je voor ogen hebt. Als ondernemer ben je dan de stuwende kracht die de juiste prioriteiten weet te leggen.

Zonder creativiteit gaat het niet. Dan heb ik het niet enkel over een product creëren of ontwerpen, maar ook over het out of the box denken, oplossingen concipiëren, creatief zijn met mensen. Ondernemerschap gaat voor mij over scheppingskracht, over het neerzetten van je droom in de wereld. Ik verwacht ook van mijn mensen dat ze een deel ondernemerschap in zichzelf wakker maken, dat ze meedenken en mee creëren. Dan gaat het niet langer over je job uitvoeren, maar over ownership, over fierheid en zelfvervolmaking in datgene wat ze doen.”

P: Hoe zou je jouw aandeel in de sector omschrijven? Welke ‘verwezenlijkingen’ maken jou fier?

“Stone heeft altijd al een pioniersfunctie gehad. Ik denk bijvoorbeeld aan het openen van de markt voor Indische en Braziliaanse natuursteen, maar dat was niet mijn verdienste maar die van mijn voorgangers. Wel waren we, door de overname van Stone West, bij de eersten om China en Vietnam op de kaart te zetten. Die landen waren toen nog relatief gesloten. Dat gaf me een beetje een Kuifje-gevoel.

Foto 2 - De Praatstoel - Rinaldo Castelli 2

Maar goed, waar ben ik fier op? Als stichtend voorzitter van Febenat ben ik fier dat we de kern van de natuursteenwereld in ons land hebben kunnen samenbrengen en bundelen tot één solide geheel. Ik denk oprecht dat dit heeft bijgedragen tot de professionalisering van de sector, en tot het intensifiëren van de contacten tussen de spelers in de sector. Dat was ook nodig. Mijn opvolger Herwig Callewier zet dit traject, samen met de medewerking van o.a. Julien Vanhollebeke, heel goed verder. Daar word ik blij van. Misschien omdat het opnieuw over het verwezenlijken van een idee gaat door het samenbrengen van mensen en bedrijven.”

P: Hoe zie jij de evoluties in de sector?

Er zijn weinig evoluties die me werkelijk bang maken. Je kan zeggen ‘de opkomst van de keramiek’, maar ik lig daar niet wakker van. Keramiek is veelal een kopij van natuursteen, en dat bewijst voor mij enkel hoe geliefd echte natuursteen is.

Wat ik jammer vind, is dat natuursteen voor een stuk gebanaliseerd is geweest. Vooral natuursteen uit China, Vietnam, India,… alles wordt op prijs afgerekend. Wie verdient daar nog wat aan? Noch de ontginner, de importeur, de eindverkoper of de vloerder. De enige die daarvan profiteert is de eindconsument zelf. Ik vind het ronduit beschamend hoe goedkoop die producten in de markt worden geduwd met dikwijls een minderwaardige kwaliteit tot gevolg.

Ik denk echter dat natuursteen een grote toekomst heeft en zal blijven behouden. Er is immers een verschuiving naar meer kwalitatieve en exclusieve natuursteen door mensen die niet langer kiezen voor eenheidsworst maar die zich willen onderscheiden. Zij kiezen bewust voor duurdere producten van hogere kwaliteit.

Ook is er terug veel meer aandacht voor Europese producten, soms zelfs voor producten die wat vergeten zijn. Het milieuaspect speelt een steeds grotere rol vandaag. Er wordt nagedacht over transport en men zoekt naar duurzame materialen dichter bij huis.”

P: Waar ligt voor jou onontgonnen potentieel binnen de sector?

“In de manier van distribueren. In België, Nederland en ook daarbuiten zijn er weinig showrooms of plaatsen waar men natuursteen echt kan gaan bekijken en waar men onderbouwde info krijgt over wat men allemaal met natuursteen kan doen. Als het product meer moet gedemocratiseerd worden, dan gaat het over het beter verspreiden van de juiste informatie. Ik denk dat er nog heel wat opportuniteiten open liggen om dat beter te doen. Febenat draagt daar zeker ook zijn steentje toe bij.”

DE MENS

P: Laten we het aspect ‘natuursteen’ eens helemaal wegdenken. Waar houdt Rinaldo Castelli zich dan mee bezig?

Gemiddeld koop ik een boek per dag, en ik denk dat ik daarmee ook de tijd koop om het te lezen. Uiteraard blijkt dat dan niet zo te zijn.Rinaldo Castelli

“Naast mijn werk heb ik zeer veel interesses. Kunst, literatuur, muziek,… het zijn mijn grote passies. Zelf speel ik geen muziek, maar in mijn familie zijn wel professionele muzikanten aanwezig. Ik ben operaliefhebber, en reis ook heel graag. Ik hou van Parijs voor haar musea en boekhandels. Ik heb een zwak voor boekhandels, het is een plaats waar iedereen nog gedempt spreekt. Mijn honger naar boeken, dat wordt erger met de jaren. Mijn collectie telt duizenden boeken en dat mag je echt letterlijk nemen. Gemiddeld koop ik wel een boek per dag, en ik denk dat ik daarmee ook de tijd koop om het te lezen. Uiteraard blijkt dat dan niet zo te zijn. Maar een bibliotheek waarin alles reeds gelezen is, is voor mij een dode bibliotheek. Of je boeken een verslaving mag noemen? Ja, ik meen te durven stellen van wel. Soms vraag ik me af of men daarvoor behandeld kan worden! (lacht)

Foto 4 - De Praatstoel - Rinaldo Castelli 4

De onderwerpen die mij interesseren zijn heel divers: geschiedenis, biografieën, actuele en moderne kunst,… Dat varieert al naargelang de tijd of het interesseveld van dat moment. Als je door mijn bibliotheek zou wandelen, zou je een beetje de evolutie van mijn leven kunnen zien. De figuur van Napoleon boeit me momenteel heel sterk. Uiteraard lees ik niet alle boeken van begin tot einde, en sommige moet je ook niet lezen. Kunstboeken bijvoorbeeld, die moeten inspireren. Maar ik kan niet naar bed gaan zonder een bladzijde gelezen te hebben. Hoe zwaarder de literatuur, hoe beter ik slaap.”

P: Hoe is die honger naar boeken en literatuur ontstaan?

“Ik denk dat die hunkering naar boeken gelijk staat aan mijn ontembare grote honger naar kennis. Als je dan ook nog over een zeer breed interesseveld beschikt, dan heb je helemaal prijs.

Een boek is een materialisatie van kennis en het is tastbaar, net als een levend wezen. Daarom lees ik geen digitale boeken. Ik moet het immers kunnen bezitten. Hierbij moet het papier goed voelen, de geur moet lekker zijn. Een boek is als de tastbare kennis waarover iemand heeft nagedacht. Het is de materialisatie van de kennis die erin opgeslagen zit. Eigenlijk zijn al mijn boeken een beetje mijn vrienden. Zo wandel ik door mijn bibliotheek en vraag ik me af hoe het met Kafka zou zijn. Dan haal ik dat boek van Kafka eruit en spreekt die tegen mij.”

P: Ben je gelovig, atheïst of eerder spiritueel?

De mensheid mag niet naar een soort van superieure arrogantie overhellen waarin we voor alles een oplossing denken te hebben. Enige nederigheid ten aanzien van de natuur en het leven is hier nog steeds op zijn plaatsRinaldo Castelli

“Dat is een interessante vraag. Ik ben zeker geen atheïst omdat ik geloof dat er iets is. In het beste geval zou ik agnosticus zijn, maar eigenlijk ben ik eerder gelovig. Ik ben teveel tekens in mijn leven tegen gekomen om louter als toeval te kunnen bestempelen. Maar goed, als je me vraagt of ik gelovig ben, dan is de daarbij aansluitende vraag wat ik versta onder ‘God’. Ik beschouw het als een verbindend iets tussen de mensheid dat niet altijd definieerbaar is. Als mens mogen we niet te arrogant willen zijn. We bekijken de wereld vanuit ons denkvermogen als mens, maar zijn hierdoor ook geconditioneerd. Er is misschien een vorm van intelligentie die veel verder reikt dan datgene wat wij vandaag kennen. Ik vind niet dat we de arrogantie mogen hebben om te denken dat datgene wat we niet met onze lichamelijke zintuigen kunnen ervaren, niet bestaat.

Gelovig zijn, dat gaat ook over het verschil tussen het religieuze of het spirituele element. Ik denk daar niet zoveel over na, over wat het geloof of ‘God’ als hoedanigheid allemaal zou kunnen betekenen. Ik denk dat we dat antwoord niet kunnen vinden, maar het denkproces is wel interessant. We kunnen niet bewijzen dat God bestaat, maar we kunnen ook niet bewijzen dat God niet bestaat. Het gaat veelal over een aanvoelen. Dat hoeft niet altijd wetenschappelijk uitgelegd of bewezen te kunnen worden.”

P: Wat ontroert jou?

“Veel dingen kunnen mij ontroeren: mooie muziek, een boek, schilderkunst, opera, een wandeling in de stilte en schoonheid van de natuur, dingen samen doen met de mensen van wie je houdt. Gedeeld geluk is dubbel geluk.”

P: Wat houdt jou ’s nachts wakker uit je slaap?

“Eigenlijk niet zo veel. Ik ben gelukkig een goede slaper. Maar als ik dan toch wakker lig, dan is het omwille van problemen die nog niet uitgeklaard zijn. Dat kan iets in het bedrijf zijn, maar dat gaat evenzeer om menselijke aspecten. Mijn vrouw die 13 jaar geleden is overleden, dat was een moeilijke tijd.”

P: Wat aanschouw jij als jouw grootste levensles tot nu toe?

“De grote waarden in het leven, dat zijn de mensen rondom je: je dichte familie en goede vrienden. Al de rest, … ach, het is bijzaak”

“Kunnen terugvallen op je sociale vangnet in tijden van grote tegenslagen, en omringd zijn in je leven door mensen die je nemen zoals je bent, succesvol of niet; dat is hetgeen werkelijk telt. Weten dat dat vangnet er is, schept een heel warm gevoel. Je moet daar ook zelf in investeren uiteraard. Ik ken veel ‘rijke’ mensen, maar die ‘arm’ zijn in de figuurlijke zin van het woord.”

P: Wat maakt van jou een dankbaar mens?

“Ik ben dankbaar voor al de kansen die het leven mij al heeft geschonken. Dat zijn er zeer veel. Kunnen doen wat ik had willen doen. Boeiende en warme mensen ontmoeten. Een goede band hebben met mijn kinderen. Een schitterende vriendin hebben met wie ik veel passies en interesses kan delen. Omringd zijn door zeer goede vrienden. Ja, ik vind het leven mooi. Ook al heb ik veel tegenslagen en triestige momenten gekend. Ik zie mezelf als een gelukkig en optimistisch iemand van nature. Die leven trouwens langer zegt men.”

Foto 5 - De Praatstoel - Rinaldo Castelli

DE IDEALE WERELD

Polycaro: Stel dat je morgen zou kunnen herbeginnen: Wat zou je opnieuw doen?

“In grote mate zou ik het parcours opnieuw bewandelen zoals ik dat tot nu toe heb gedaan. Misschien dat ik dan wel voor een sector zou kiezen waarin meer geld te verdienen valt.” (lacht)

Polycaro: Wat zou je anders doen?

“Ik zou sommige zaken wellicht anders doen. Ik denk aan meer ruimte laten voor hobby’s zoals muziek spelen bijvoorbeeld. Het gaat ook vaak om het vinden van een evenwicht. We hebben hard gewerkt. Tja, soms stel ik me de vraag of dat wel allemaal nodig is. Je legt een weg af, je stelt jezelf een doel, je geraakt daar wel maar vaak met een grote omweg. Maar goed, de weg is misschien wel belangrijker dan het doel.”

Polycaro: Wat zou je nooit meer doen?

“Daar kan ik eigenlijk niet veel op antwoorden. Er is in grote lijnen niks dat ik nooit meer opnieuw zou doen. Misschien dat ik sommige zaken t.o.v. bepaalde mensen anders had kunnen aanpakken. Dat wel. Maar dan nog. Als ik mensen zou hebben gekwetst, dan probeer ik dat in te zien en tracht ik dat recht te zetten.”

Polycaro: We bevinden ons middenin turbulente Coronatijden. Hoe kijk jij daar tegenaan?

“Zoals de meeste mensen onderga ik dat natuurlijk. Als het regent vandaag, dan kan je daar ook niet veel aan doen. Ik tracht dat voor een stuk te beheersen door de geldende veiligheidsmaatregelen na te leven en zo. Maar ik denk dat Corona ook de mogelijkheid biedt om eens stil te staan. De wereld gaat niet plotsklaps veranderen, maar er worden nu toch zaadjes geplant die in de toekomst tot nieuwe dingen zullen uitgroeien. Maar ook zonder Corona zou de wereld veranderen.

Corona legt ook de kwetsbaarheid van de mens en onze samenleving bloot. Opnieuw: de mensheid mag niet naar een soort van superieure arrogantie overhellen waarin we menen voor alles een oplossing hebben. Enige nederigheid ten aanzien van de natuur en het leven is hier nog steeds op zijn plaats.

Ik hoop dat de economische gevolgen niet te groot zullen zijn. Maar ook daar denk ik dat we mensen moeten hoop geven en vertrouwen in de toekomst om wat allemaal kan.”

Polycaro: Stel dat we allemaal onze eigen ideale wereld kunnen scheppen. Hoe ziet die van jou eruit?

“Mijn ideale wereld is er één die vrij is van hebzucht, angst en haat. Het is een wereld waarin we voor elkaar wat kunnen betekenen. Waarin we geloven in onszelf en de ander. Het is een wereld die niet gebouwd is op angst, en waarin we iedereen een niveau hoger helpen tillen. Waar een positieve ingesteldheid en het geloof in eigen kunnen worden aangemoedigd. Waarin we bouwen aan een samenleving waar de mens zichzelf kan en durft te ontplooien volgens haar talenten en dromen. Mijn ideale wereld is er één waarin kansen worden gecreëerd én benut.”

Polycaro: Welke actie onderneem jij zelf om deze wereld een stukje mee vorm te geven?

“Ha, een strikvraag. Ja, te weinig misschien. Ik probeer in mijn eigen omgeving en bedrijf positiviteit te brengen en mensen kansen te geven. Ik ben bestuurder in het Symfonieorkest Vlaanderen en in het ziekenhuis van Ronse. Aan al die micro-omgevingen tracht ik iets bij te dragen, hoe beperkt dat ook is. Maar misschien doen we allemaal wat te weinig. Omdat we gefocust zijn op ons dagelijks verhaal en hierdoor de bredere maatschappelijke context uit het oog verliezen.”


De favorieten van Rinaldo

Favoriete reisbestemming:

‘Italië’ natuurlijk!

Favoriet gerecht:

‘Spaghetti Carbonara’ zoals ze hem in Rome maken met pecorino kaas en varkenswangetjes.

Favoriete kunstenaar:

Mag ik er drie noemen? Gerhard Richter, Cy Twombly en Giorgio Morandi

Favoriete schrijver:

‘John Williams’ (Stoner, Augustus, … ) en nog vele anderen.

Favoriet muzieknummer:

‘Peaco Piece’ van Bill Evans. Eigenlijk een jazz nummer maar zo subtiel poëtisch dat het naast een nocturne van Chopin zou kunnen staan…

Favoriet operastuk:

‘Madame Butterfly’ van Giacomo Puccini is zeker mijn favoriete opera en als ik een aria moet kiezen dan ‘Un bel di vedremo’