Leading Ladies: Kathleen Verhelst, ambitieuze nuchterheid


De bouwsector blijft grotendeels een versterkt mannenbastion. Toch vinden ook vrouwen steeds vaker hun weg richting de voorste linies, waar ze bepalende en leidende functies met minstens evenveel succes vervullen. Wat drijft deze dames? Wat belemmert hen? Hoe beïnvloedt hun vrouw-zijn de weg naar de top? Hoog tijd om onze Leading Ladies een terechte plaats in de spotlight te geven met deze gloednieuwe Polycaro-rubriek.

Proloog van een topcarrière

Het eerste gewillige slachtoffer dat we met nauwelijks verholen trots wisten te strikken, is een dame die weinig introductie behoeft: Kathleen Verhelst, CEO van Verhelst Bouwmaterialen en federaal volksvertegenwoordiger voor Open VLD. Een vrouw uit één stuk? Ja en neen, de waarheid is gelukkig een pak boeiender… Veelzijdigheid is dan wel een absolute basisvoorwaarde, ook koppigheid en daadkracht blijven belangrijke waardemeters, zo blijkt.

Hoe komt een West-Vlaams 18-jarig meisje uit de Grieks-Latijnse terecht in Toegepaste Economische Wetenschappen aan de UFSIA in Antwerpen?

Kathleen Verhelst: “Zoals in vrijwel elk gezin in die tijd, golden ook bij ons nog de gangbare rolpatronen. Mijn broer zou in de zaak van mijn vader en nonkel stappen, mijn oudere zus zou als absolute primus elders excelleren en ik als jongste… moest mij geen zorgen maken. Een goede man vinden was wellicht voldoende. Het spreekt voor zich dat ik hiertegen al vroeg begon te rebelleren. Mijn zeer goed studerende zus deed Grieks-Latijn, dus ik zou dat ook doen, ook al was ik misschien wel eerder voor ‘moderne’ in de wieg gelegd. Ik vervolmaakte mijn humaniora zonder problemen, maar voor verdere studies koos ik toch een richting met wat meer actuele realiteitszin. TEW paste helemaal in dat plaatje. Mijn broer studeerde dat, ik dus ook! Om zeker te zijn dat ik door mijn iets kleinere wiskundige achtergrond geen problemen zou kennen, koos ik voor de UFSIA, waar er meer aandacht was voor talenkennis. Ik nam achteraf bekeken belangrijke beslissingen vanuit een reactie op de eerder lage verwachtingen voor ‘het jongste meisje’. Die verstérkten juist mijn motivatie.”

kathleen verhelst bouwmaterialen

Werd je lotsbestemming in het familiebedrijf toen al duidelijk?

Kathleen Verhelst: “Eigenlijk niet. Toen mijn broer in de zaak stapte, was één van zijn eerste grote investeringen een ERP systeem. Zeker toen was het geen eenvoudige klus om dit te implementeren. Dit systeem had behoorlijk wat geld gekost en moest absoluut in goede handen terechtkomen. Mijn broer en ik hadden samen gestudeerd; hij kénde mijn troeven. Het was op zijn vraag dat ik instemde om dit nieuwe systeem in het bedrijf te introduceren en toe te passen. De grootte van de verantwoordelijkheid speelde zeker ook een rol. Zo’n ERP systeem raakt aan alle aspecten van een onderneming, dus op deze manier kreeg ik zicht en vat op het hele bedrijf. Een betere introductie, of  eerder: vuurdoop, kon ik mij achteraf beschouwd niet wensen.”

Het scepticisme in ons patriarchaal familiebedrijf maakte dat ik absoluut mijn mannetje moest staan in het begin van mijn carrière.Kathleen Verhelst

…En toen was de trein vertrokken…?

Kathleen Verhelst: “Nog niet. Toen ik na ongeveer drie jaar klaar was met het systeem, de data en het opleiden van alle betrokken mensen, liet ik een gebruiksvriendelijke tool achter, waarmee iedere opvolger aan de slag kon. Ik had er even genoeg van en wilde andere horizonten opzoeken. Door omstandigheden; gezinssituatie, verantwoordelijkheden… ben ik uiteindelijk niet meer weggeraakt. Daar heb ik nu geen spijt van, maar het was zeker niet zo voorbestemd. Het was ook geen gemakkelijk parcours. Ik stond mijn nonkel, een gedreven zakenman, bij in de afdeling bouwmaterialen en zowel mijn vrouw-zijn, als mijn verwantschap bleken allerminst evident. Zeker ook het scepticisme in ons patriarchaal familiebedrijf  maakte dat ik absoluut mijn mannetje moest staan. Toen mijn vader met pensioen ging en mijn nonkel stierf, werden mijn broer en ik gedelegeerd bestuurders en werd ik al vroeg met zulke zaken geconfronteerd. Het was trouwens opmerkelijk dat mijn broer zich in het begin voorstelde als ‘gedelegeerd bestuurder’ en ik als ‘mede-gedelegeerd bestuurder’… ongetwijfeld ook een gevolg van die rolpatronen.”

Ik betreur toch wel dat architecten iets te vaak de handpop zijn van bouwheren voor wie rendement primeert op schoonheid of uniformiteit.Kathleen Verhelst

Heb je ooit andere paden overwogen?

Kathleen Verhelst: “Zeker. Ik reis heel graag, dus aanvankelijk was de toeristische sector een aantrekkelijke optie. Ook architectuur heb ik altijd enorm boeiend en fascinerend gevonden. De esthetische kant van de bouwsector is mij dierbaar. Ik betreur toch wel dat architecten iets te vaak de handpop zijn van bouwheren voor wie rendement primeert op schoonheid of uniformiteit. Beide moeten verenigbaar zijn. In mijn recente politieke mandaat wil ik zeker ook inzetten om daar meer prioriteit aan te geven. Ook al besef ik dat dit eerder op Vlaams niveau wordt geregeld. Tegelijk vind ik het jammer dat we ons in Vlaanderen zo gemakkelijk bezondigen aan zelfkritiek. We moeten uiteraard de lintbebouwing en esthetische misstappen tegengaan, maar tegelijk is het ook onze aard om ‘ons goesting’ te doen. We wonen doorgaans groter en dus comfortabeler dan in vele andere regio’s; kijk bijvoorbeeld naar Nederland. Evenwicht is belangrijk.”

Uiteindelijk ben je in de bouwsector gebleven…

Dit artikel verscheen in Polycaro 68

Lees alle artikels van deze editie online

of

PDF downloaden

Kathleen Verhelst: “Absoluut. Ik hou van de bouwsector. Dit is een wereld waar authentiek zijn loont en iedereen horizontaal communiceert. Mensen houden hier de voetjes op de grond. In een te geforceerde omgeving vol bijkomstigheden als dresscode en etiquette, zou ik mij niet op mijn plek voelen. Ik hecht veel waarde aan eerlijkheid en openheid. Het is natuurlijk een harde branche waarin marges uiterst klein zijn. Alles gebeurt op het scherp van de snee. Wanneer ik ondernemers uit andere sectoren hoor klagen over recessie of moeilijkheden, weet ik dat dit voor ons dagelijkse kost is. Het is geen toeval dat mensen niet zo gemakkelijk voor deze sector kiezen. Ik ben er trots op om deze uitdagende omstandigheden als een comfortzone te mogen ervaren.”

Engagement boven geldgewin

‘Down to earth’… het is een omschrijving die Kathleen Verhelst absoluut eer aandoet. Ondanks de immense verantwoordelijkheden als CEO én politica, bespeuren we vooral positivisme en zelfs rust.

Kathleen Verhelst: “Het klopt dat ik nu rustig ben, een gesprek als dit haalt mij even uit het hectische bestaan dat ik leid. Sinds eind maart  werden er ook enkele belangrijke structurele knopen doorgehakt rond het bedrijf, waardoor ik meer rust ervaar. Een familie is een complex systeem met voor- en tegenstanders bij iedere beslissing; dat woog soms wel. De structuur en opvolging die nu wordt vastgelegd, kies ik zelf. De verantwoordelijkheid is gegroeid, maar ook de duidelijkheid en dat is een goede zaak.”

kathleen verhelst bouwmaterialen

Je bent onlangs verkozen tot volksvertegenwoordiger. Valt de traagheid van de politiek te rijmen met jouw ondernemingszin?

Kathleen Verhelst: “Ik had zelf nooit verwacht dat ik ooit in de politiek zou stappen. Zoals velen in mijn entourage ergerde ik mij regelmatig luidop aan beslissingen die gemaakt werden in Brussel. Ik werd gevraagd door Open VLD en heb toegezegd omdat ik ook besef: ‘de beste stuurlui staan aan wal’. Wie niets doet is zeker dat hij/zij geen invloed kan hebben. Uiteraard zal ik dit evalueren na vijf jaar, maar nu ga ik er wel helemaal voor. Net zoals ik in mijn bedrijf begaan ben met het welbevinden van de medewerkers, ben ik begaan met de samenleving. Natuurlijk ligt mijn expertise vooral bij het ondernemen in de bouw- en logistieke sector. Ik zal dus vooral die materie nauwgezet opvolgen. Toch wil ik zeker ook een doorgeefluik zijn voor iedereen die mij benadert. Mocht die traagheid mij te veel frustreren, dan zal ik mijn conclusies trekken. Zolang mijn mandaat geldt, doe ik mijn best om mijn invloed te laten gelden.”

Een sterke en ondersteunende partner is voor een vrouw wellicht nog belangrijker dan andersom.Kathleen Verhelst

“Als ondernemer besef ik dat stilstaan achteruitgang betekent, maar puur winstbejag was nooit aan mij besteed. Daarom is dit politiek mandaat voor mij ook een oprechte uiting van maatschappelijk engagement. Er mag wat mij betreft zelfs verantwoord gesnoeid worden in de wedden en uitgaven in de politiek.”

Vind je extra aandacht op je vrouw-zijn terecht?

Kathleen Verhelst: “Jazeker. Al vormen de meeste vooroordelen voor mij eerder uitdagingen en zelfs bronnen voor hilariteit, ik besef dat ze ook verlammend en stigmatiserend kunnen werken. Zeker de bouwsector blijft dun bezaaid wat betreft vrouwen op topposities. Mede daarom heb ik een gezelschap opgericht met allemaal ‘bepalende’ vrouwen uit de sector: ‘bouwwijze vrouwen’, mijn geesteskind. Het is een bonte lijst met zo’n honderd leden. Met die groep praten we over onze jobs, de sector én vrouwenzaken, net als mannen die over het werk en voetbal discussiëren. Je merkt wel dat dit nog niet sterk is ingeburgerd. Toen we bijvoorbeeld enkele VIP tafels hadden afgehuurd op een volleybalmatch, viel de bejegening van het vaste, overwegend mannelijke, gezelschap op. Eerst merkten we een zekere meewarigheid: ‘Wat doet dat vrouwenclubje hier?’, maar toen herkenden ze steeds meer gezichten… Hun houding veranderde opmerkelijk! Grappig, maar ook veelzeggend.”

kathleen verhelst bouwmaterialen

“Dit initiatief is leuk, nuttig en ligt mij nauw aan het hart, maar verder ben ik vooral voor een gelijkwaardige, gemengde samenstelling van groepen. Al vanaf mijn lidmaatschap van diverse studentenverenigingen heb ik gemerkt dat een gemengd klimaat het beste werkt.”

Women only initiatieven zijn voor jou geen stokpaardje?

Kathleen Verhelst: “Ik vroeg aan het sterk vrouwelijk panel bij een Voka ladies event of zulke niet-gemengde initiatieven voor vrouwen een meerwaarde zijn. In het panel vonden ze dit niet zo belangrijk. Achteraf werd ik door verschillende vrouwen aangeklampt die mij op het hart drukten dit juist heel erg belangrijk te vinden. Ze netwerken al veel minder dan mannen en voelen zich op dit soort initiatieven meer op hun gemak. Op de meeste network events worden vooral de mannen aangesproken, zeker over hun professionele activiteit. Mannen zeggen mij dat ze het risico niet willen lopen dat een vrouw zich in verlegenheid gebracht voelt met een mogelijk antwoord “huisvrouw” te zijn. Dit herken ik ergens wel, maar het blijft jammer. Daarom let ik erop dat ik steeds ook vrouwen aanspreek over wat hen bezighoudt.

Er zijn natuurlijk enkele cruciale periodes in het leven van een vrouw, waarin ze kwetsbaar kan zijn. Denk aan moederschap bijvoorbeeld. We moeten extra aandacht besteden aan carrièreplanning die vrouwen bij zulke cruciale episodes optimaal ondersteunt. Zo niet, missen we alle kansen die evenwichtige diversiteit op de werkvloer ons biedt. Aandacht voor gelijkwaardigheid tussen man en vrouw zal zeker ook mijn politieke handelen kleuren.”

‘Moederschap’, het woord is gevallen. Word je als vrouw extra aangesproken op de afwezigheid die hoort bij een topfunctie?

Kathleen Verhelst: “Wellicht wel. En ik moet toegeven: beslissen welke oplossing de beste was voor de humaniora van onze kinderen was het zwaarste wat ik ooit heb moeten doen. Alledrie zijn ze op internaat gegaan: een minutieus afgewogen keuze. Wanneer mensen mij hierop aanspreken vanuit onbegrip, wijzigt hun houding doorgaans drastisch wanneer ze de argumentatie horen. Ik doe alles in het belang van mijn drie kinderen. Dagelijks thuis wachten op een drukbezette moeder was niet in hun belang, zorgen voor een prikkelende omgeving met leeftijdsgenoten én quality time met hun ouders wél. Moest ik ergens hebben gevoeld dat dit niet ok was, had ik meteen ingegrepen. Ze verzeker(d)en mij steeds dat ze dit zelf ook echt de leukste oplossing vonden. Ondertussen ben ik trots op mijn drie studenten die zich goed in hun vel voelen én het goed doen op de universiteit.

kathleen verhelst bouwmaterialen

Een sterke en ondersteunende partner is voor een vrouw wellicht nog belangrijker/zeldzamer dan andersom. Mijn man is aannemer, voornamelijk in restauraties, dus we herkennen elkaars kopzorgen rond een bedrijf en de bouwsector. Dat is erg belangrijk. De beslommeringen in deze sector zijn zo groot, dat er veel energie zou kruipen in dit uit te leggen aan een partner die dit niet zelf ervaart. Tegelijk is een klankbord onmisbaar.”

Houdt die zorg voor je kinderen ook in dat je wilt zorgen voor de wereld waarin ze opgroeien?

Kathleen Verhelst: “Absoluut. Nu ben ik altijd al gekant geweest tegen de uitwassen van de consumptiemaatschappij. Als ondernemer en politica wil ik hierin mijn verantwoordelijkheid nemen. We zetten bij Verhelst Bouwmaterialen fel in op duurzame maatregelen; zonne-energie, recycleerbare materialen en verpakkingen, warmtepompen… zelfs hervulbare flesjes drinkwater op de werkvloer worden gestimuleerd. Vele duurzame stappen worden trouwens door de bedrijven gezet, al dan niet met de nodige steun van de overheid. Ik geloof erin dat economische groei die beweging kan versterken. Het ondernemingsklimaat mag wel niet lijden onder ecologische inspanningen. Daar wringt het schoentje bij verschillende partijen en bewegingen. Ook armoedebestrijding en jobcreatie zijn inherent aan elkaar. ‘De economie’ of ‘de ondernemingen ’ als boosdoener zien, is dus niet productief.”

Veelzeggende varia

Heb jij helden/rolmodellen?

Kathleen Verhelst: “Goh… niet echt. Ik kreeg die vraag al eens eerder en toen vernoemde ik Jean-Luc Dehaene. Daar sta ik nog steeds achter. Al was hij geen liberaal, zijn authentieke en daadkrachtige stijl was inspirerend.”

Zijn guilty pleasures aan jou besteed?

Kathleen Verhelst: “Die term is voor mij wat moeilijk te begrijpen. Ik heb natuurlijk uitlaatkleppen en zaken waarvan ik geniet. Als natuurmens wandel ik erg graag. Ook sport (tennis, fietsen…) heeft een cruciale plek in mijn leven. Muziek is erg belangrijk voor mij, vooral dan die uit mijn jongere jaren: R.E.M., Roxette… Ik geniet ook van een leuke babbel tussen pot en pint, maar ik beschouw mijn pleziertjes dus niet als guilty. Daarvoor is mijn tijd te kostbaar.”

Welke sterktes en valkuilen dicht Kathleen Verhelst zichzelf toe?

Kathleen Verhelst: “Ik ben maximaal eerlijk, positief en authentiek. Dat zijn voor mij echt basiswaarden. Een valkuil daarbij is dat je soms wat té eerlijk bent, te snel gaat of mensen onbewust kwetst. Dat is natuurlijk nooit mijn bedoeling. Zeker in de politiek is het een uitdaging om authentiek te blijven. De overtuigingsdrang in campagnetijd ontlokt aan sommigen wel eens onrealistische beloftes. Ik zeg liever niets, dan dat ik het achteraf moet inslikken.

Ik ben een sociaal mens. Wanneer iemand waarmee ik nauw samenwerk andere horizonten opzoekt, dan slaat dit mij vaak stevig uit mijn lood. Tegelijk wens ik die persoon al het beste toe en de vrijheid om zijn/haar eigen pad te bewandelen hoort daarbij. Verantwoordelijkheden en dierbare mensen… die laat ik maar moeilijk los.”


Bio

  • Geboren: 26 januari 1969 in Roeselare
  • Studies: Toegepaste Economische Wetenschappen in UFSIA
  • Hobby’s: sporten (fietsen, zwemmen, skiën, wandelen, lopen…)
  • Muziek: Vooral de muziek uit mijn studententijd: R.E.M., Roxette,…
  • Favoriete reisbestemming: Een actieve vakantie in de natuur met het gezin
  • Wordt gelukkig van: Mooie momenten met vrienden en familie, humor en lachen