Grote bouwbedrijven wijzen overheden op hun verantwoordelijkheid

De Vereniging der Belgische Aannemers van Grote Bouwwerken (kortweg VBA) publiceert de resultaten van haar jaarlijkse Barometer. En die resultaten zijn gematigd. De VBA maakt van de gelegenheid gebruik om vijf dringende maatregelen te delen zodoende het hoofd te kunnen bieden aan de moeilijkheden van de sector en kwaliteitsvolle openbare infrastructuren te garanderen.

  • de tewerkstelling is op drie jaar tijd met 2,67% achteruit gegaan;
  • de bazen maken zich zorgen over de sociale dumping;
  • de staat van de openbare infrastructuren wordt als zorgwekkend beschouwd;
  • 48% van de aannemers verklaart geschoolde werkkrachten te willen aanwerven.

Tewerkstelling gaat achteruit en aantal arbeiders blijft afnemen

De sector van de aannemers van grote bouwwerken is een historische motor voor de economische groei, maar creëert al sinds 2013 geen banen meer. Het totale aantal tewerkgestelde personen is immers voor het derde jaar op rij gedaald (-2,67%). We stellen vast dat het aantal bedienden en kaderleden toeneemt (+7,01%) terwijl het aantal arbeiders blijft afnemen (-7,52%). Uiteindelijk wordt de volledige keten van onderaannemers beïnvloed door deze daling van banen.

Bazen maken zich grote zorgen

De prijzenconcurrentie is de grootste zorg bij één baas op twee. Openbare aanbestedingen die voornamelijk toegewezen worden aan de goedkoopste aannemers zetten de aannemers ertoe aan een beroep te doen op gedetacheerde medewerkers waardoor een sterke prijzenconcurrentie ontstaat. Door deze concurrentie kunnen de grote aannemers geen werkkrachten meer aanwerven. Even ter herinnering, de gemiddelde loonkost per uur voor een arbeider die onderworpen is aan de Belgische sociale bijdragen bedraagt 36 euro per uur ten opzichte van 25 euro voor een arbeider van buiten de eurozone. Dit is een verschil van 30% dat nefast is voor de hele sector en de Belgische economie. We hebben in de bouwsector dus te maken met een echten overloop van de banen van de grote aannemers naar die aannemers die een beroep doen op gedetacheerde werknemers (+25%).

Gebrek aan investering in infrastructuren

De waarde van de infrastructuren van een land is een belangrijke welvaartsindicator. Welnu, in België bleken verschillende openbare gebouwen onlangs bijzonder slecht onderhouden. Bij gebrek aan middelen kunnen de overheden de belabberde staat van tunnels, bruggen en steenwegen alleen maar vaststellen. Van 2010 tot 2014 kenden de infrastructuurwerken immers een daling van 32%.

De bouwsector lanceert een sensibiliseringscampagne rond het thema “De toekomst die beloof je niet, die bouw je”

VBA

Bijna één onderneming op twee wil aanwerven

De meeste bazen (56%) verklaren vertrouwen te hebben in het socio-economische klimaat en de verzetting van hun activiteiten gedurende de drie komende jaren (2017-2019). Deze cijfers druisen in tegen de cijfers van 2015 toen 68% verklaarde zich zorgen te maken. Dit fenomeen kan verklaard worden door de heroriëntering van een aantal aannemers naar private opdrachtgevers.

Ook de tewerkstelling staat in duidelijk contrast met vorig jaar, want bijna de helft van de bedrijfsleiders is van plan om mensen aan te werven in 2016. 20% vreest echter niet voldoende ingenieurs en geschoolde werkkrachten te vinden.

Een derde van de aannemers zou hetzelfde aantal werknemers behouden, 19% zou binnenkort personeel moeten ontslaan, soms ten voordele van onderaannemers.

Op langere termijn maken de bazen zich zorgen over het verdwijnen van het Belgische vakmanschap en de nog grotere moeilijkheid om geschoolde werkkrachten aan te werven.

grafiek

Voorstel rond vijf dringende maatregelen

  • Een sterk beleid inzake investering en openbare infrastructuren
  • Het toenemend gebruik van publiek-private partnerships en meer privatisering
  • Een systematisch onderhoudsbeleid
  • Onderhandelde procedures en een competitieve dialoog ten koste van de laagste prijs
  • De dynamisering van de bouwberoepen en de ontwikkeling van het vakmanschap