In gesprek met tegelzetter Gaetan ‘Giamma’ Ponzo

Van Italië naar BITA… Zo zouden we kort de weg kunnen samenvatten die tegelvakman Gaetan Ponzo, ‘Giamma’ voor de vrienden, aflegde. Het werd een parcours met enkele bochten en onverwachtse zijwegen. Dankzij een vader met Italiaanse roots, hét thuisland bij uitstek van dit nobele product, kreeg Gaetan de liefde voor tegelwerk van kinds af aan ingelepeld. Vandaag is deze 42-jarige tegelaar uit Seraing uitgegroeid tot een specialist in badkamerrenovaties van A tot Z die zijn tijd graag besteedt aan het doorgeven van zijn kennis aan collega-tegelzetters. Zeker nu hij voorzitter is van het Franstalige BITA, de Belgian Innovative Tile Academy. Een ware eer voor Gaetan…

P: Hoe ben jij in het vak beland?

Mijn vader heeft me niet enkel de passie en liefde voor dit vak doorgegeven, maar ook de zin om steeds bij te leren en te luisteren naar goed adviesGaetan Ponzo

Gaetan  Ponzo: “Je zou kunnen zeggen dat ik gewoonweg in de voetsporen van mijn vader ben getreden, maar zo rechtlijnig is dat parcours niet verlopen. Mijn vader was zelfstandig tegelzetter, wat reeds in het verlengde lag met de activiteiten van mijn grootvader die ook in de bouw actief was. Met zijn roots die in Italië waren gevestigd, besliste mijn vader in 1990 om terug dicht bij zijn eigen familie te gaan wonen en werken. Uiteraard nam hij ons in zijn bagage mee. Het is daar dat ik mijn eerste stapjes heb gezet in de tegelwereld. Doordat ik daar naar het secundair onderwijs ging, profiteerde ik van het feit dat de school in Italië reeds om 13u stopt, waardoor ik mijn vader kon vergezellen en meehelpen op de werf.

In 1993, op het einde van mijn eerste drie jaar middelbaar, besliste ik te stoppen met school en te gaan werken als leerjongen bij mijn vader. In 1995, toen ik 17 was, keerden we terug naar Seraing in België. Logischerwijs hervatte mijn vader hier zijn activiteit als tegelzetter, en volgde ik hem als leerjongen in de verschillende bedrijven waarvoor hij werkte. Dus ja, mijn vader heeft me helemaal zijn liefde en passie voor dit vak meegegeven, maar bovendien ook het verlangen om steeds bij te leren en te luisteren naar alle goede adviezen die er te rapen vielen. In 2000 heb ik uiteindelijk besloten om de sprong te wagen en mijn eigen bedrijf op te starten.”

gaetan ponzo

P: En toen raakte je vader op een dag ernstig gewond…

“Inderdaad. Toen ik mijn eigen bedrijf opzette, waren de rollen omgedraaid en kwam mijn vader met en voor mij werken. Van 2000 tot 2006 groeide mijn bedrijf sterk en telde ik tot zes werknemers. Mijn vader leidde het tegelzettersteam terwijl ik aan het hoofd stond van het team van chapers. We telden tot 10 werknemers. Maar toen raakte mijn vader op een dag ernstig gewond op de bouwplaats en kwam de coördinatie van beide teams in mijn handen terecht. Dat was zeer complex en zwaar. Vergezelde ik het ene team, dan had het andere team problemen, en vice versa. Omdat ik altijd de voorkeur heb gegeven aan kwaliteit boven kwantiteit, kwam ik tot het besef dat het niet langer houdbaar was om op deze manier verder te gaan. Ik heb toen de drastische beslissing genomen om alles stop te zetten en helemaal opnieuw te beginnen. Ik besloot me te specialiseren in badkamerrenovaties van A tot Z en het plaatsen van tegels. Dus vandaag wordt al het werk door de baas zelf gedaan, zoals ze zeggen!”

P: Specialisatie en variatie: valt dat te rijmen?

“Zeker weten. De renovatie van badkamers van A tot Z is inderdaad een zeer gevarieerd beroep. Dankzij mijn kennis van chapewerken en loodgieterij bijvoorbeeld kan een klant die zijn badkamer wil renoveren voor alles bij mij terecht. Vertrekkend van ruwe muren en vloeren, over het plaatsen van houten frames voor vloer en scheidingswanden, het leggen van vloerverwarming en het aansluiten van alle sanitaire toestellen: er is slechts één tussenpersoon en dat ben ikzelf.

Zelfs na 25 jaar in het vak, kunnen we blijven bijlerenGaetan Ponzo

Om de diversiteit van mijn activiteiten te illustreren zal ik een klein voorbeeld geven. Onlangs heb ik meegeholpen aan de renovatie van een herenhuis in Luik. Teneinde de muren niet te moeten vervangen -wat weken droogtijd had gekost- hadden timmerlieden in de hoofdbadkamer scheidingswanden in OSB geplaatst. Om de installatie van een inloopdouche mogelijk te maken, heb ik het frame en de OSB-platen herbekleed in Wedi bouwpanelen die 100% waterdicht zijn bij gebruik in combinatie met hun polymeerlijm. Op de hele vloer met geïntegreerde vloerverwarming werd een afdichtings- en ontkoppelingsdoek geplaatst, eveneens van Wedi.

Eens de Wedi panelen waren bevestigd, werden XXL-tegels geplaatst in dubbele verlijming met een sneldrooglijm, en dit zowel op de vloer als op de wanden. Moeilijk aan dit werk was dat de badkamer zich op de tweede verdieping bevond, dus alle versnijdingen dienden ter plaatse te gebeuren. Om teveel handelingen terzelfdertijd te vermijden en het risico op het breken van deze grootformaattegels in te perken, werden alle openingen voor toevoeren etc. pas gemaakt nadat de tegels waren verlijmd en opgedroogd.

Dit project geeft ook weer in welke mate mijn werk varieert, want naast het betegelen van deze master badkamer in XXL-formaat, werden ook de vloertegels in 120×120 cm in de keuken door mij geplaatst, samen met keramische parkettegels in de fitnessruimte in de kelder, en tegels in 120×120 cm op 10 mm in de kinderbadkamer op de vierde verdieping. Kortom, het was een uitdagend project. Gelukkig was het net schoolvakantie waardoor mijn 17-jarige zoon me een handje kon toesteken.”

gaetan ponzo

P: Wat zijn de belangrijkste technische uitdagingen op vlak van badkamerrenovatie?

“De technische uitdagingen die veelvuldig voorkomen in de werven die ik doe, hebben uiteraard te maken met waterdichting. Maar doordat ik al jaren gebruik maak van dezelfde producten, beheer ik die waterdichtingsproblematieken zonder enige zorgen of gedoe. Bij renovatie word je bovendien ook geconfronteerd met een ander probleem, vooral wanneer het gebouw tijdens de werkzaamheden in gebruik blijft: de uitvoeringstijd. Ik ben op zoek gegaan naar producten en materialen die me helpen om de werkzaamheden snel en volgens de regels van de kunst te kunnen uitvoeren. Daarom werk ik al bijna 10 jaar exclusief met Wedi wanneer het gaat om inloopdouches, het rechttrekken van muren en douchewanden, enz. Bovendien ben ik nu meer dan 2 jaar een erkend Wedi Expert, dankzij Wedi Frankrijk. Hierdoor kan ik mijn klanten geen 10 maar 15 jaar garantie aanbieden op doucherenovaties. Voor sneldrogende lijmen en dekvloeren vertrouw ik op merken als Mapei en Sika, terwijl ik voor ontkoppelingsmatten Blanke producten gebruik.”

P: Bijleren, opleiden en nieuwe dingen ontdekken doen je hart sneller slaan?

“Inderdaad, ik volg vaak opleidingen omdat ik op de hoogte wil blijven van nieuwe technieken en producten. Zelfs na meer dan 25 jaar in het vak te zitten, blijf je steeds bijleren. Naast trainingen bij fabrikanten zoals Wedi of Mapei  bijvoorbeeld, ben ik ook geïnteresseerd in de opleidingen die het IFAPME aanbiedt, het Waals Instituut voor Opleiding in Alternatie voor Zelfstandigen en Kleine en Middelgrote Ondernemingen. Ik volg ook tal van product-infoavonden. Zelfs als het gaat over producten die ik niet, of nog niet gebruik. Al was het maar om te zien hoe ze werken en om nieuwe mogelijkheden te ontdekken. Ik denk dat de sector sterk is geëvolueerd doordat de fabrikanten meer en meer luisteren naar de behoeftes van de vakman. Kijk maar naar de vele innovaties op het gebied van gereedschap of nivelleersystemen.”

gaetan ponzo 1

P: Kan jij dankzij BITA ook een rol spelen in de verbetering en evolutie van de sector?

Binnen BITA is het mijn doel om een sterke vereniging te hebben die het vak vooruit helpt door elkaar te ondersteunen en onze knowhow te delenGaetan Ponzo

“Laten we bescheiden blijven. Ik ben inderdaad benoemd tot Franstalig voorzitter van BITA, de Belgian Innovation Tile Academy, door Bert Uittenhove en Peter Goegebeur en ik dank hen van harte voor deze kans. Mijn doel is om een sterke vereniging te creëren die ons vak helpt evolueren door elkaar te helpen en onze knowhow met elkaar te delen. BITA streeft ernaar tegelzetters te informeren inzake alle mogelijke probleemoplossende technieken, en hen te ondersteunen omdat dit mooie vak steeds technischer wordt. Dit zowel in termen van versnijding als op vlak van voorbereiding, een punt dat steeds meer aandacht van ons vergt. De XXL-tegels zijn hier een prachtig voorbeeld van. Deze vormen een discipline op zich en hebben een eigen manier van versnijden, lijmen, vormgeven en hebben andere plaatsingsvoorschriften die moeten worden gerespecteerd. Geen wonder dat in Italië grootformaat tegelzetters worden benoemd met een specifieke term, namelijk ‘lastrificatori’.

Daarnaast is er ook veel werk te verrichten om het vak van tegelzetter te promoten bij jongeren. Deze willen steeds minder in deze sector aan de slag gaan omdat het een te fysieke job is. Om de opleidingen te verbeteren, zou het goed zijn om aan bepaalde merken te vragen om de lessen te sponsoren en van tijd tot tijd trainingen te organiseren over nieuwigheden en producten die op de werf worden gebruikt.”

P: Welke boodschap of advies wil je graag meegeven aan jongeren of aan jouw collega’s?

Jongeren moeten dit vak vanuit passie benaderen en niet vanuit een verplichtingGaetan Ponzo

“Aan jongeren wil ik meegeven dat dit beroep een passie moet zijn, en geen verplichting. Tevredenheid over je werk zal vroeg of laat wel volgen… En je dient de weg te volgen die al je voorgangers hebben afgelegd, te starten onderaan de ladder en niet proberen om tredes over te slaan.

Wat de collega’s betreft zou ik hen willen adviseren om het werk van anderen nooit af te breken, en na te denken over hoe je jezelf kan verbeteren: door het volgens van opleidingen, productinfoavonden, cursussen, enz. We zijn immers nooit klaar met leren.”

P: Wat maakt van een tegelzetter een goede tegelzetter?

“Zoals ik al vaak heb gezegd: je hebt tegelzetters en tegelinstallateurs. De laatste zal vooral denken aan zoveel mogelijk m² tegels plaatsen. Echter, een goede tegelzetter is nauwgezet, zal zijn ondergrond bestuderen, kiest in functie van de omgeving de juiste lijm, en voert zijn werken uit volgens de regels van de kunst en dit tot in de kleinste details en afwerking. Enkel zo kan hij beroepsfierheid ervaren en tevreden klanten opbouwen. En dat is uiteraard onbetaalbaar”, besluit Gaetan ‘Giamma’Giamma’ Ponzo.


Biografie

  • Geboren in: Luik op 14 september 1978.
  • Onderwijs: Italiaanse middelbare school.
  • Vrije tijd: Van zodra ik kan, ga ik graag met mijn gezin naar Italië.
  • Favoriete muziek: Vasco Rossi, mijn favoriete zanger.
  • Favoriete film: 300
  • Favoriete reisbestemming: Uiteraard is dit mijn thuisland Italië. Mijn droom is echter om van kust tot kust te reizen in de USA, maar mijn vliegangst blokkeert me (lacht).
  • Ik hou van: Gezellig samen tijd oorbrengen met mijn gezin.
  • Ik haat: Slechtheid en naïviteit.
  • Motto: Behandel anderen zoals je zelf behandeld wil worden.

Tekst: Jacques Legros – Foto’s: Gaetan Ponzo